|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı özel bütçeli idarelerin Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin kayıtlarının dönemsellik ilkesine uyulmadan yapıldığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince, bir yıl içinde iade edilecek depozito ve teminatların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, bir yıldan uzun süreli olanların ise 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, bir yıldan fazla süreli depozito ve teminatların 430 hesabına, kısa vadeli olanların ise 330 hesabına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Erzurum, Isparta, Sivas, Trabzon ve Kastamonu Bölge Müdürlükleri tarafından alınan teminatların büyük bir kısmının, dönemsellik ilkesine aykırı olarak 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine uygun olarak yapılması gerektiği düşünülmektedir. Bu, hem mali şeffaflık hem de hesap verebilirlik açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına Yapılan Kayıt ve İşlemlerde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Bazı Bölge Müdürlükleri tarafından 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına yapılan kayıtların dönemsellik ilkesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ve 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 256’ncı ve 330’uncu maddelerine göre, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında; bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların ise, 430- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesine göre de, depozito ve teminat olarak tahsil edilen tutarlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanlar 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilmelidir. 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatların, dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ise alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, bir yıldan fazla süreli alınan depozito ve teminatların 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına; vadesi 1 yılın altına düşenlerin ise 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Erzurum (8’inci) Bölge Müdürlüğü, Isparta (18’inci) Bölge Müdürlüğü, Sivas (19’uncu) Bölge Müdürlüğü, Trabzon (22’nci) Bölge Müdürlüğü ve Kastamonu (23’ncü) Bölge Müdürlüğü tarafından alınan ve hakedişlerden kesilen teminatların büyük bir kısmının dönemsellik ilkesine aykırı olarak 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, alınan depozito ve teminatların dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebe kayıtlarının yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.