ÖZET: Alınan nakit teminatların, ilgili taraflara iade edilmemesi veya Hazineye gelir aktarımının gerçekleştirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılan ihalelerde, teminatların iade edilmesi veya Hazineye aktarılması gereken durumlar, yasal şartların sağlanmasına rağmen yerine getirilmemiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, teminatların geri verilmesi için gerekli koşulları belirlemekte ve bu süreçlerin nasıl işlemesi gerektiğini açıklamaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, üniversite tarafından gerçekleştirilen ihalelerde alınan nakit teminatlar, taahhütlerin tamamlanmasına ve gerekli onayların alınmasına rağmen geri verilmemiştir. Ayrıca, muhasebe kayıtlarında, 2014 yılına ait eski dönemlere ilişkin teminatlar da dahil olmak üzere, bu tutarların hala izlenmeye devam ettiği gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin olarak nakit teminatların listelerini hazırlayıp ilgili birimlere ilettiğini ve birimlerden gelecek yanıtlarla birlikte gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, ihale süreçlerinde alınan nakit teminatların, ilgili taraflara iade edilmesi veya Hazineye gelir kaydedilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir.

BULGU: Alınan Nakit Teminatların İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Aktarımı İşlemlerinin Gerçekleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihaleler için alınan nakit teminatların Kanun’da belirtilen şartlar gerçekleştiği halde ilgilisine iade veya hazineye gelir aktarımı işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısının, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanının, yapım işleri dışındaki işlerde ise Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısının, garanti süresi dolduktan sonra kalanının, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde ise; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yapılan denetimde, Üniversite tarafından 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen ve sözleşme imzalanan işler için alınan nakit teminatların taahhüdün tamamlanmış olmasına ve kesin hesap ile kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasına rağmen geri verilmesi yahut hazineye gelir aktarımına ilişkin süreçlerin işletilmediği tespit edilmiştir. Muhasebe kayıtlarında 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmeye devam edilen söz konusu tutarlar arasında kesin kabulü 2014 yılı olan çok eski dönemlere ait ihalelere ilişkin nakdi teminatlar da yer almaktadır.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup nakit teminatların listelerinin çıkarılarak ilgili birimlere gönderildiği, birimlerden gelecek cevapla birlikte bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, ihaleler kapsamında alınan nakit teminat tutarlarının ilgililerine yazılarak iadesi veya Hazineye gelir kaydedilmesine ilişkin süreçlerin işletilmesi gerekmektedir.