|
ÖZET: Alınan şartlı bağış ve yardımların muhasebeleştirilmesinde, ilgili hesapların doğru kullanılmadığı tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay denetim raporuna göre, üniversiteye yapılan şartlı bağışların, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabı’na kaydedildiği ve bu bağışların tahsis amacına uygun olarak harcanmadan gelir kaydının yapıldığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, şartlı bağışların alındığında ilgili hesaplara kaydedilmesi ve bu bağışların amacı doğrultusunda kullanıldıkça gelir olarak kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde de, şartlı bağışların faaliyet dönemi sonuna kadar veya sonraki dönemlerde belirlenen amaçlar çerçevesinde kullanılmaları durumunda gelirler hesabına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Denetimlerde, alınan bağışların 333 Emanetler Hesabı üzerinden kaydedilmesi ve henüz harcanmadan gelir kaydı yapılması, muhasebe standartlarına aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir. Kamu İdaresi, bu konuda gerekli düzenlemelerin yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, şartlı bağış ve yardımların doğru hesaplarda izlenmesi ve harcama sonrası gelir olarak muhasebeleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Alınan Şartlı Bağış ve Yardımların Muhasebeleştirilmesinde Dönem Ayırıcı Hesapların Kullanılmaması ve Şart Kılınan Amaç Doğrultusunda Harcanmadan Gelir Kaydının Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversiteye yapılan şartlı bağış ve yardımların bütçeye gelir kaydedilmesinde, banka hesabı karşılığında ilgisine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve/veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekirken bu hesaplar yerine 333 Emanetler Hesabına kaydedildiği ve şart kılındığı amaç için harcanmadan gelir kaydının yapıldığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Şartlı bağış ve yardımlar” başlıklı 41’inci maddesinde; şartlı bağış ve yardımların alındığında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıklarının ise yükümlülük olarak kaydedilmesi gerektiği ve şartlı bağış ve yardımın amacı gerçekleştikçe de gelir olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 297 ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 348’inci maddelerinde; şartlı bağış ve yardımların faaliyet dönemi sonuna kadar veya faaliyet döneminden sonraki dönemlerde şart kılınan amaçlar çerçevesinde kullanıldıklarında, gelirler hesabına aktarılmak üzere bu hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 380 No.lu Hesaba ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde ise; gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı şartlı bağış ve yardımlara ilişkin tutarlardan şart kılınan amaçlar doğrultusunda kullanılanların bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Denetimlerde, alınan şartlı bağış ve yardımların 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabına kaydedildiği, bağış tutarları tahsil edildiğinde henüz harcanmadan 333 Emanetler Hesabı borç, 600 Gelirler Hesabı alacak çalıştırılarak gelir kayıtlarının yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, şartlı bağış ve yardımların gelir ve ödenek kayıtlarının bulguda belirtildiği şekilde yapılmasına yönelik çalışmaların özenle yürütüleceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; alınan şartlı bağış ve yardımların faaliyet dönemine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ya da 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarında izlenmesi, şart kılınan amaç doğrultusunda kullanılan tutarların harcandıktan sonra 600 Gelirler Hesabında faaliyet geliri olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.