|
ÖZET: Alınan Sipariş Avansları Hesabının uygun şekilde kullanılmadığı, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Bu hesap, emanet hesabı olarak işlev görmektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. maddesi, bu hesabın işletmenin gelecekte gerçekleştireceği mal ve hizmet teslimleri için peşin tahsil edilen tutarların kaydını tutmak amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 277. maddenin ilgili hükümleri, alınan avansların doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim bulguları, sağlık hizmeti sunulmadan önce hastalardan alınan avansların, hizmet verildikten sonra faturalandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, bankaya yatırılan ve kaynağı belirsiz olan tutarların 340 No.lu hesaba kaydedildiği, daha sonra bu hesap üzerinden çıkış yapılarak ilgili hesaplara aktarıldığı gözlemlenmiştir. Bu durum, hesabın emanet hesabı gibi kullanıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, Alınan Sipariş Avansları Hesabında yer alan ve önceki dönemlerden devreden tutarların kaynaklarının belirlenmesi, bu tutarların ilgili hesaplara aktarılması ve kaynağı tespit edilemeyenler için zamanaşımı açısından inceleme yapılması gerekmektedir. Hesabın niteliğine uygun bir şekilde kullanılmasının sağlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Alınan Sipariş Avansları Hesabının Niteliğine Uygun Olarak Kullanılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Alınan Sipariş Avansları Hesabının niteliğine uygun olarak kullanılmadığı, emanet hesabı olarak kullanıldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabının niteliğinin düzenlendiği 276’ncı maddesinde, bu hesabın işletmenin satış amacıyla gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile ilgili olarak peşin tahsil ettiği tutarların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 277’nci maddesinin birinci fıkrasının a-1 bendinde; alınan avansların bu hesaba alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedileceği, b-1 bendinde ise alınan sipariş avansına konu mal teslim edildiğinde veya öngörülen hizmet yapıldığında alınan avans tutarının bu hesaba, yapılan tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç, mal veya hizmetin satış bedelinin “60 Brüt Satışlar” grubunun ilgili hesabına alacak kaydedileceği düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in yukarıda yer verilen hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, sağlık hizmeti verilmeden önce hastalardan tahsil edilen avansların hizmet sunulduktan sonra faturalandırılarak mahsubunun yapılması gerekmektedir.
İlgili Döner Sermaye Saymanlığı Cari Kartlarının ve 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabının ayrıntılarının incelenmesi sonucunda; bankaya yatırılan ve kaynağı belli olmayan tutarların 340 No.lu hesaba kaydedildiği, ilerleyen zaman diliminde konusuna göre bu hesaptan çıkışının yapılarak ilgili hesaplara alındığı, bu anlamda hesabın emanet hesabı gibi kullanıldığı görülmüştür.
Sonuç olarak; Alınan Sipariş Avansları Hesabında kayıtlı olup önceki dönemlerden devreden tutarların kaynağının belirlenip ilgili hesaplara aktarılması işlemlerinin tamamlanması, kaynağı tespit edilemeyenler için zamanaşımı açısından inceleme yapılması ve adı geçen hesabın niteliğine uygun olarak kullanımının sağlanması gerekmektedir.