|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinin danışmanlık hizmeti alımına ilişkin önemli bulgular ortaya çıkmıştır. Şirket, bir öğretim üyesi ile danışmanlık sözleşmesi imzaladıktan sonra, bu hizmeti gerektiren faaliyetlerini Büyükşehir Belediyesine devretmiş ve danışmanlık hizmeti almamasına rağmen aylık ödemelere devam etmiştir. Türk Ticaret Kanunu, tacirlerin işlerini basiretli bir şekilde yürütmesini ve şirket menfaatlerini korumasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, şirketin bu yükümlülüklere uymadığı ve alınmayan hizmetler için ödeme yapmaya devam ettiği tespit edilmiştir.
Sözleşme, 04.01.2024 ile 31.12.2024 tarihleri arasında toplam 315.444,00 TL tutarında danışmanlık hizmeti alımını öngörmektedir. Ancak, AB Projeler Şefliği’nin 21.05.2024 tarihinden itibaren faaliyetlerini sonlandırmasıyla birlikte, şirketin bu süreçte herhangi bir danışmanlık hizmeti almadığı halde 65.454,00 TL ödeme gerçekleştirilmiştir. Sözleşmenin feshedilmemesi ve bu durumun resmi olarak belgelenmemesi, alınmayan hizmetlerin alınmış gibi gösterilmesine yol açabilecek bir durum yaratmıştır. Şirket, sözleşme gereği hizmet alımının gerekçesini ve devir sürecini açıklamış olsa da, alınan hizmetlerin doğruluğu konusunda yeterli bilgi sunamamıştır. Sözleşmede fesih ile ilgili bir hüküm bulunmaması ve yasal hakların kullanılmaması, şirket yönetiminin gerekli özeni göstermediğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, yersiz ödemelerin geri alınması için gerekli adımların atılması gerekmektedir. |
BULGU: Alınmayan Danışmanlık Hizmet Ücretinin Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin bir öğretim üyesinden danışmanlık hizmeti alımı sözleşmesi kapsamında danışmanlık hizmeti satın aldığı, sonrasında danışmanlık hizmetini almasını gerektiren Şirket faaliyetlerini Büyükşehir Belediyesine devretmesine ve herhangi bir hizmet almamasına rağmen aylık ödemelere devam edildiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve “Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında; Yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranmayı tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim biçimde hareket etmesi olarak tanımlamak mümkündür. Şirkete ait bir faaliyette bulunulurken bunun şirketin menfaatine olması ile şirketin zarar etmesini önleyici tedbirlerin alınması gerekir.
04.01.2024 tarihinde Şirket Bünyesinde iklim nötr ve akıllı şehirler misyonu, iklim değişikliğine uyum misyonu sağlıklı okyanuslar, denizler, kıyı ve iç sular misyonları çalışmalarını yapan AB Projeler Şefliğine; Avrupa Komisyonu Misyonları, AB Hibe Programları, İklim Değişikliği, KİT İzmir Çalışma Gruplan İçerik ve Yönetişim konularında danışmanlık vermek üzere bir öğretim görevlisi ile 04.01- 31.12.2024 tarih aralığını kapsayan 24 hafta (2 haftada bir olmak üzere)*13.143,50 TL ödenmek üzere toplam 315.444,00 TL tutarında danışmanlık hizmeti alımı sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu Sözleşmenin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11’inci maddesinde “Yüklenici tarafından bir ay içerisinde yapılan hizmetlere ilişkin, ilgili ayın sonunda kesilecek faturanın ödemesi 10 (on) gün içerisinde yapılacaktır.” “Anlaşmazlıkların çözümü” başlıklı 13’üncü maddesinde; “Bu sözleşme ile eklerin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde İzmir mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.” denilmektedir.
AB Projeler Şefliğinin 21.05.2024 tarihinden itibaren Şirket bünyesindeki faaliyetleri sonlandırılarak Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı bünyesine devredilmiştir. Ancak söz konusu tarihten Eylül 2024 tarihine kadar şirketin herhangi bir danışmanlık hizmeti almamasına rağmen 65.454,00 TL tutarında ödeme yapılmıştır. Kaldı
ki söz konusu dönemlere ilişkin olarak Büyükşehir Bünyesine aktarılan Şube Müdürlüğünün de, devirden sonra herhangi bir danışmanlık alıp almadığı bilinememektedir. Söz konusu sözleşme resmi olarak feshedilmeyerek/devredilmeyerek sadece ilgili öğretim görevlendirmesinin bilgilendirilmesi şeklinde yapıldığından dolayı öğretim görevlisi tarafından sözleşme bitim tarihi olan 31.12.2024 tarihine kadar olan bütün ücretlerde talep edilmektedir.
Şirket cevabında özetle, söz konusu hizmet alımın gerekçesi ve sonrasında Büyükşehir Belediyesine devir süreci anlatılarak, Şirkete verilen hizmetin Ocak-Ağustos 2024 dönemlerini kapsadığı, çalışma raporlarının hizmet işleri kabul tutanağı ekinde sunulduğu, bu kapsamda hakkedişlerin ödendiği ifade edilmiştir. AB Projeler Şefliğinin 21.05.2024 tarihinden itibaren Şirket bünyesindeki faaliyetlerinin sonlandırılarak Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı bünyesine devredilmesine rağmen sonraki dönemlere ilişkin hizmet işleri kabul tutanağının nasıl düzenlendiği konusu açıklanamamıştır. Kaldı ki bu durum alınmayan bir hizmetin alınmış gibi gösterilmesi sonucuna varılmasına yol açabilecektir. Şirket cevabında belirtilen hususlara ilişkin yukarıda yapılan açıklamalar yeterli olup ilave açıklama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
Şirketin yaptığı sözleşmede feshe ilişkin bir hüküm koymaması, sözleşmede belirtilen ihtilaf halinde mahkemeye başvuru hakkı olmasına rağmen bu hakkını kullanmayarak söz konusu danışmanlık hizmetini almadan ödeme yapmaya devam ettiği ve daha sonrasında ise kalan aylarda yasal haklarını kullanmadığı için ödemek zorunda kalabileceği göz önünde bulundurulduğunda şirket yönetiminin basiretli bir iş adamı gibi davranmadığı açıktır. Bu bağlamda hizmet alınması ile sözleşmenin yapılmasında görevli ve sorumlu olan şirket görevlilerinden söz konusu yersiz ödemelerin tahsil edilmesi için gerekli sürecin işletilmesi sağlanmalıdır.