|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, alım iadelerine ilişkin muhasebe kayıtlarının yanlış bir şekilde Yurtiçi Satışlar Hesabında tutulduğu belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, giderlerin iptali sırasında ilgili gider hesaplarının alacaklandırılması yerine, iadelerin gelir hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. I Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre, giderlerdeki artışlar ilgili hesapların borcuna kaydedilmeli, gider iptalleri ise yıl içinde gider hesabının alacağına, yıl sonrasında ise gelir hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Örneğin, 16.04.2024 tarihli bir muhasebe kaydında, giderler yerine gelir hesabına yapılan kayıtlar dikkat çekmektedir. 27.05.2024 tarihli iptal kaydında da benzer bir hata gözlemlenmiştir. Bu durum, şirketin mali tablolarında yanıltıcı bilgiler sunmasına ve gider ile gelirlerin olduğundan fazla görünmesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, gelecekte yapılacak gider kayıtlarının iptallerinde, yıl içinde gider hesabının alacaklandırılması ve yıl sonrasında gelir hesabının kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu artıracak ve mali tabloların güvenilirliğini sağlayacaktır. |
BULGU: Alıştan İade Kayıtlarının Yurtiçi Satışlar Hesabında İzlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Yapılan alımların iadelerine ilişkin yapılan muhasebe kayıtlarında ilgili gider hesabının değil de Yurtiçi Satışlar Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.
I Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre; işletmenin giderlerinde bir artış meydana geldiğinde bu artışlar ilgili hesapların borcuna kaydedilirken yapılan bir gider iptal edildiğinde yılı içinde ilgili gider hesabının alacağına, yılında sonra ise bir gelir hesabının alacağına kaydedilir.
Yapılan incelemede, yılı içinde giderlere ilişkin olarak yapılan iadelerde ilgili gider hesaplarının alacaklandırılması yerine iade tutarının 600 Gelirler Hesabının alacağına kaydedildiği görülmüştür.
Örneğin 16.04.2024 tarihli ve mahsup/67 nolu fiş ile yapılan muhasebe kaydı ve bunun iptaline ilişkin 27.05.2024 tarihli ve mahsup/65 nolu fiş ile yapılan iptal kaydı aşağıdaki gibidir:
| – 16.04.2024 tarihli kayıt: | – 16.04.2024 tarihli kayıt: | – 16.04.2024 tarihli kayıt: |
| 191 İndirilecek KDV | 520.000 | |
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 2.600.000 | |
| 320 Satıcılar | 3.120.000 | |
| – 27.05.2024 tarihli kayıt: | ||
| 320 Satıcılar | 3.120.000 | |
| 191 İndirilecek KDV | 520.000 | |
| 600 Yurtiçi Satışlar | 2.600.000 |
Yukarıda yer alan kayıtlardan görüleceği üzere 770 no’lu Hesaba yapılan kaydın iptali kendisinin alacaklandırılması sureti ile değil de 600 no’lu Hesabın alacaklandırılması suretiyle gerçekleştirilmiştir. Bu hatalı uygulama hem Şirketin giderlerinin hem de gelirlerinin olması gerekenden işlem miktarı kadar yüksek olmasına ve mali tabloların hatalı bilgi sunmasına neden olmaktadır.
Bu itibarla bundan böyle yapılacak gider kayıtlarının iptallerinde yılı içinde gider hesabının alacaklandırılması yılından sonra ise ilgili gelir hesabının kullanılması gerekmektedir.