ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ihale edilen yapım işlerinde All Risk sigorta poliçelerine ilişkin uygulamalarda hatalar tespit etmiştir. İncelemeler sonucunda, yükleniciler tarafından belirlenen risk oranlarının mevzuatta öngörülen sınırları aştığı görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerindeki tüm varlıkları için inşaat sigortası yaptırma zorunluluğunu ve muafiyet ile koasürans oranlarının azami değerlerini belirlemektedir.

Yapılan denetimlerde, 11 farklı yapım işinde muafiyet oranlarının %2’yi, deprem riski için koasürans oranlarının ise %20’yi aştığı tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu işlerin güvence altına alınmasında ciddi bir risk taşımaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekteki ihalelerde mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, All Risk sigorta poliçeleri kapsamında belirlenen muafiyet ve koasürans oranlarının mevzuata uygunluğu, inşaat projelerinin güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ilgili düzenlemelere riayet edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: All Risk Sigorta Poliçelerine İlişkin Uygulamaların Hatalı Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İhale edilen yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (All risk) sigortası kapsamında yer alan risk kalemlerine mevzuatta belirtilen sınırları aşan miktarda oran belirlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”; geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında sigorta poliçesinde; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla yer alması gerektiği ve kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olarak belirlenebileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek azami koasürans oranının ise %20 olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 11 adet yapım işinde bütün risk sigortaları kapsamında yer alan bazı muafiyet kalemlerinde %2’den fazla muafiyet oranının uygulandığı ve ayrıca bu işlerin beşinde deprem riski için uygulanan koasürans oranının %20’yi aştığı tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerine ilişkin yüksek muafiyet ve koasürans oranı belirlenen iş kalemlerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 9: All Risk Sigortasında Muafiyet ve Koasürans Oranının Yüksek Belirlendiği İş ve Kalemler

Yapım İşinin Adı Hırsızlık
Muafiyeti (%)
Bakım
Devresi Muafiyeti (%)
Yangın
Muafiyeti
(%)
3. Şahıs
Mali Mesuliyet (%)
Diğer
Tabiat Olayları (%)
Diğer
Hasarlar
(%)
Deprem
Koasürans
(%)
2024 Y ılı Park Yapım İşi –
Nilüfer İlçesi 4. Bölge İçerisindeki Mahallelerde Bordür Tretuvar
Düzenlemesi Yapım ve Onarım İşi
–
2024 Yılı Muhtelif Parklarda Elektrik
Tesisatı Yapım İşi
Nilüfer Belediyesi Muhtelif Mahallelerde Bakım Onarım Yapılması İşi –
23 Nisan Mahallesi Park Yapım İşi
2024-2025 Yılı Nilüfer Belediyesi Muhtelif Mahallelerde Bakım ve Onarım Yapılması İşi – –
Gümüştepe 3677 Ada 39 Parsel
Restorasyon Yapım İşi
–
2024 Yılı Nilüfer Belediyesi Muhtelif Mahallelerde Sentetik Çim Yenileme Yapılması İşi –
Nilüfer İlçesi 1. Bölge Mahallelerinde Bordür Tretuvar Düzenlemesi Yapım ve Onarım İşi
Nilüfer İlçesi 3. Bölge Mahallelerinde Bordür Tretuvar Düzenlemesi Yapım ve Onarım İşi
Nilüfer İlçesi Sınırları Dahilinde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması İşi

Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katıldığını ve yapılacak olan ihalelerde All risk sigorta poliçelerine ilişkin uygulamalardaki risk kalemlerinde mevzuatta belirtilen sınırlara uyulmasına dikkat edileceği belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükümlerinde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olması gerekmektedir.