|
ÖZET: Alt yüklenicilerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlarının sorgulanmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmelere rağmen, alt yüklenicilerin SGK’ya olan borçları incelenmemiştir. 29 Eylül 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik gereği, idarelerin her hakediş ödemesinden önce işveren ve alt işverenlerin SGK’ya olan borç durumunu sorgulaması zorunludur. Bu sorgulama yapılmadığı takdirde, hakediş ödemeleri gerçekleştirilememektedir.
Denetim raporunda, “Çiğdemtepe Mahallesi Pazar Yeri ve Sosyal Tesis Yapılması İşi” ile “Yenimahalle Belediyesi Sınırlarındaki Muhtelif Pazar Yerlerinin Üzerinin Kapatılması” projelerinde alt yüklenicilerin SGK borçlarıyla ilgili herhangi bir kontrol yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgular ışığında gelecekte gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, alt yüklenicilerin SGK borçlarının hakediş ödemelerinden kesilerek ilgili kuruma aktarılması, kamu alacaklarının korunması açısından kritik bir öneme sahiptir. Belediyenin, mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde kesintileri zamanında gerçekleştirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Alt Yüklenicilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna Olan Borçlarının Sorgulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından ihalesi yapılan bazı yapım işlerinde, yüklenici ile alt yüklenici arasında sözleşme imzalandığı, söz konusu sözleşmenin İdareye sunularak onay alındığı ancak Belediyece yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmeye ilişkin alt yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) olan borcunun sorgulanmadığı tespit edilmiştir.
29.09.2008 tarih ve 27012 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten kesinti ve mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce, işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığının üniteye (taşrada sosyal güvenlik il müdürlükleri ile sosyal güvenlik merkezlerine) yazı ile soracağı, ünitece, işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunmadığı hususu idareye bir aylık süre içinde yazı ile bildirileceği, yazı ile bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin beşinci fıkrasında ise, yapılan kesintinin ödeme belgesinde gösterileceği ve on beş gün içerisinde SGK’ye aktarılacağı açıklanmıştır.
Bu düzenlemeler gereğince İdare; yapım işlerine ait hakediş ödemelerini yapmadan önce hem yüklenicilerin hem de alt yüklenicilerinin SGK’ye olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçları sorgulamak ve varsa borçları hakedişten keserek kurumun hesabına 15 gün içinde yatırmakla mükelleftir.
Yapılan incelemede; 2022/705270 ihale kayıt numaralı “Çiğdemtepe Mahallesi 61124 Ada 8 Parselde Pazar Yeri Ve Sosyal Tesis Yapılması İşi” ile 2022/752467 ihale kayıt numaralı “Yenimahalle Belediyesi Sınırlarındaki Muhtelif Pazar Yerlerinin Üzerinin Kapatılması Ve Çatı Tipi Güneş Enerji Santrali Kurulması İşi” nde yükleniciler ile alt yükleniciler arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalanmıştır. Fakat alt yüklenicilerin SGK’ya olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarına ilişkin mevzuatta belirtildiği şekliyle herhangi bir sorgulama yapılmamıştır.
Denetim tespiti sonrasında, Kamu İdaresi tarafından bundan sonraki süreçlerde bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, hakediş ödemelerinin yapılmasında alt yüklenicinin SGK borcunun bulunması durumunda, borçların hakediş ödemesinden kesilerek SGK’ye gönderilmek üzere muhasebe hesaplarına alınması gerekmektedir. Belediyenin hakediş ödemelerinden yapacağı kesintiler kamu alacağının korunması açısından önemlidir. Belediye giderinin yapılmasında görevli olanlar mevzuat hükümleri uyarınca, kesintileri zamanında ve eksiksiz yaparak ilgili kurumlara göndermekle yükümlüdürler.