|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin altyapı kazı izni harcının takip ve tahsilatında eksiklikler yaşandığını ortaya koymaktadır. Belirtilen belediye sınırları içinde yıl boyunca altyapı kazı izni başvurusu yapılmadığı ve dolayısıyla harcın tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesi gereğince, umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için izin alınması ve harç ödenmesi zorunludur. Ancak, bu yıl içerisinde herhangi bir başvuru olmaması, kazı çalışması yapılmadığı anlamına gelmemektedir.
Denetim sonucunda, belediyenin mülki sınırları içinde hiç kazı çalışması yapılmadığı değerlendirilmiş, bu durumun gerçekçi olmadığı vurgulanmıştır. İdarenin, izinsiz kazı yapanları tespit edip gerekli harçları tahsil etmesi için saha denetimi yapması gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi, bu konuda gerekli çalışmalara başlandığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin harç gelirlerini kaybetmemesi için, altyapı kazı izni başvurusu beklenmeksizin aktif denetim yaparak kazıların tespit edilmesi ve harçların tahsil edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Altyapı Kazı İzni Harcının Takip ve Tahsilinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yıl boyunca altyapı kazı izni başvurusu olmadığı ve dolayısıyla altyapı kazı izni harcına dair tahsilatın olmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesi uyarınca, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebinde bulunanlardır.
Aynı maddeye göre, altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların, kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında alınır.
Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır. Altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı itibarıyla Belediye tarafından herhangi bir altyapı kazı izni verilmediği ve bu yönde de İdareye gelen bir başvuru olmadığı için altyapı kazı izni harcı tahsilatının olmadığı görülmüştür.
Bu durum, 2024 yılı içerisinde Belediyenin mülki sınırları dahilinde hiçbir kazı çalışması yapılmadığı anlamına gelmekle birlikte 1 yıl içerisinde hiç kazı olmamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla İdare, resen harekete geçerek saha denetimi yapılmasını, izinsiz kazı yapanların tespit edilmesini ve ilgili harcın tahsilini sağlamalıdır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin harç gelirinden mahrum kalmaması için açıklanan nedenlerle, altyapı kazı izni başvurusu beklenmeksizin saha denetim çalışması yaparak kazıları tespit etmesi ve madde metninde belirtildiği şekilde altyapı kazı izni harcını tahsil etmesi gerekmektedir.