ÖZET: Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü, yüklenicilere verilen avanslar karşılığında teminat almadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 6306 sayılı kanun kapsamında yürütülen projelerde, yüklenicilerin avans geri ödemelerini güvence altına alacak garanti imkanını ortadan kaldırmaktadır. Sonuç olarak, avanslar karşılığında teminat alınmaması mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü Tarafından Yüklenicilere Verilen Avanslardan Teminat Alınmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından imzalanan protokoller çerçevesinde hizmet yüklenicilerine verilen avans karşılığı alınması gereken teminatların alınmadığı görülmüştür.
Ön Ödeme Usul ve Esasları hakkında Yönetmelik’in “Bütçe dışı ön ödemeler” başlıklı 7’nci maddesinde, İlgili kanunların bütçe dışı avans ödenmesine ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere bütçe dışı avans verilmek veya kredi açılmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, yüklenicilere; sözleşmelerinde belirtilmek ve karşılığında aynı tutarda teminat alınmak koşuluyla, mal ve hizmet alımlarında yüklenme tutarının yüzde 10’una, yapım işlerinde ise yüklenme tutarının yüzde 15’ine kadar bütçe dışı avans verilebileceği, verilen avanslar karşılığında alınan teminatların, yüklenicinin talebi halinde mahsup edilecek tutarda serbest bırakılacağı veya iade edileceği hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Bakanlık tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülecek projelerde kullanılmak üzere, iş ve hizmet teminlerine ilişkin protokoller imzalandığı, bu protokoller karşılığı yüklenicilere avans verildiği ancak bu avanslar karşılığı teminat alınmadığı görülmüştür.
İdareler tarafından verilen avanslar karşılığı teminat alınmasının sebebi, yüklenicilerin işe başlamaları için aldıkları peşin avans miktarının banka tarafından garanti edilmesini sağlamaktır ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yüklenici taahhütleri yerine getirildikçe, avanslar, hak edişlerinden mahsup edilmek suretiyle geri alınmaktadır. Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından verilen avanslar karşılığı teminat alınmaması nedeniyle, yüklenici tarafından avansın geri ödenmemesi halinde sağlanacak olan garanti imkanı ortadan kalkmaktadır.
Sonuç olarak, Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü tarafından yüklenicilere verilen avanslar karşılığı teminat alınmaması sonucu mevzuata aykırı hareket edildiği düşünülmektedir.