|
ÖZET: Ambalaj atıklarının toplanmasıyla ilgili yapılan denetimlerde, bu hizmetin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak ihale edilmediği belirlenmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, katı atıkların yönetimiyle ilgili tüm hizmetlerin belediyelerin yetki alanında olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, Devlet İhale Kanunu’nun kapsamı, kamu kurumlarının alım, satım ve hizmet işlemlerinin bu kanun çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir.
2872 sayılı Çevre Kanunu’na dayanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, ambalaj atıklarının toplanması ve geri kazanımına dair detaylı düzenlemeler içermektedir. Bu yönetmelik, belediyelerin ambalaj atıklarını toplama, ayrıştırma ve geri kazanım süreçlerini doğrudan yürütme veya yetkilendirilmiş firmalarla iş birliği yapma yükümlülüğünü getirmektedir. Muş Belediyesi’nin bu hizmetleri bir geri dönüşüm şirketine devretmesi ve bu süreçten gelir elde etmemesi, mevcut mevzuatla çelişen bir durum olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, ambalaj atıklarının yönetimi, belediyelerin asli görevleri arasında yer almakta olup, bu hizmetlerin ihale yoluyla devri ve gelir elde edilmesi, yasal çerçevede daha uygun bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Ambalaj Atıklarının Toplanması İşinin Devlet İhale Kanununa Göre İhale Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Ambalaj atıkların toplanması için verilen imtiyaz hakkının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yapılmaksızın ve herhangi bir bedel alınmaksızın verildiği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde; katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün
hizmetler belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
Diğer yandan DİK’in “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiştir.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, 24.08.2011 tarihli ve 28035 sayılı RG’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik’te ambalaj atıklarının toplanması, ayrıştırılması ve geri kazanımına ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir.
Yönetmelik’e göre; ambalaj atığını toplamak veya toplattırmak, bu iş için toplama ayırma tesisi kurmak/kurdurmak, işletmek/işlettirmek ve kurduğu tesislere çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almak/aldırmak belediyelerin uhdesindedir. Belediyeler söz konusu işleri bizzat kendileri yapmak ya da Çevre ve Şehircilik Bakanlığından çevre lisansı almış firmalarla sözleşme yaparak yaptırmak durumundadırlar.
Muş Belediyesinin ambalaj atıklarının toplanması, taşınması ve ayrıştırılması işlerini sözleşme yaparak bir geri dönüşüm şirketine verdiği ve bu işlerin yaptırılmasından dolayı herhangi bir gelir elde etmediği görülmüştür.
Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; ambalaj atıklarının toplanması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak belediyelerin temel bir görevi ve imtiyaz hakkıdır. Dolayısıyla söz konusu imtiyaz hakkının devrinin 2886 sayılı DİK hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla yapılmasının ve karşılığında da gelir elde edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.