|
ÖZET: Ambalaj ve cam atıklarının toplanması ve değerlendirilmesi sürecinde gelir elde edilmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Sultanhisar Belediyesi’nin ambalaj atıklarının toplanması, taşınması ve ayrıştırılması işlemlerinde herhangi bir gelir kaynağı bulunmamaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, katı atıkların yönetiminde belediyelerin yetki ve imtiyazlarını tanımlarken, Devlet İhale Kanunu da bu süreçlerin ihale usulüyle yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir.
2872 sayılı Çevre Kanunu’na dayanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, ambalaj atıklarının toplanması ve geri kazanımına dair detaylı düzenlemeler sunmaktadır. Bu yönetmelik, belediyelerin ambalaj atıklarını toplama, ayrıştırma ve geri kazanım işlemlerini kendilerinin veya lisanslı firmalar aracılığıyla gerçekleştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, Sultanhisar Belediyesi’nin bu süreçlerden gelir elde etmemesi, mevcut mevzuat çerçevesinde bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, ambalaj atıklarının yönetimi, belediyelerin temel görevleri arasında yer almakta olup, bu imtiyazın ihale yoluyla devredilmesi ve gelir elde edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu durum, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de mali açıdan belediyelerin daha etkin bir yönetim sergilemesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Ambalaj ve Cam Atıklarının Toplanması ve Değerlendirilmesi İşleminden Gelir Elde Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Ambalaj atıklarının toplanması işinin Devlet İhale Kanunu’na göre ihale edilmediği ve gelir elde edilmediği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde; katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetler belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
Diğer yandan Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiştir.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, 24.08.2011 tarihli ve 28035 sayılı RG’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik’te ambalaj atıklarının toplanması, ayrıştırılması ve geri kazanımına ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir. Yönetmelik’e göre; ambalaj atığını toplamak veya toplattırmak, bu iş için toplama ayırma tesisi kurmak/kurdurmak, işletmek/işlettirmek ve kurduğu tesislere çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almak/aldırmak belediyelerin uhdesindedir.
Belediyeler söz konusu işleri bizzat kendileri yapmak ya da Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından çevre lisansı almış firmalarla sözleşme yaparak yaptırmak durumundadırlar. Sultanhisar Belediyesinin ambalaj atıklarının toplanması, taşınması ve ayrıştırılması işlerinden herhangi bir gelir elde etmediği görülmüştür.
Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; ambalaj atıklarının toplanması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak belediyelerin temel bir görevi ve imtiyaz hakkıdır. Dolayısıyla söz konusu imtiyaz hakkının devrinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla yapılmasının ve karşılığında da gelir elde edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.