BULGU: Amortisman Ayırma İşleminin Hatalı Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Konya Büyükşehir Belediyesi muhasebe hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; 25 hesap grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için de kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede; bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için ise kayıtlı değerinden daha fazla tutarda amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 9:Amortisman Ayrılmayan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
| 251 | Mendirekler ve Dalgakıranlar | 8.849.507,65 |
| 251 | Meydanlar | 2,01 |
| 251 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 15.781.950,73 |
| 251 | Mesire Yerleri | 1.957.168,50 |
| 251 | Rekreasyon Alanları | 30.890.675,10 |
| 251 | Otoparklar | 81.319.569,88 |
| 251 | Pazar Yeri | 2.835,02 |
| 251 | Genel Mezarlıklar | 111.282.257,90 |
| 251 | Umuma Ait Binalar | 373.042,02 |
| 251 | Diğer Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | 8.137.019,85 |
| 252 | Diğer | 125.459.610,65 |
| 252 | Cezaevleri | 51.774,00 |
| 252 | Alışveriş ve İş Merkezleri | 4.707.500,00 |
| 252 | Hastaneler | 15.000.000,00 |
| 255 | Kütüphane Mobilyaları | 3.694,90 |
| 255 | Basılı Yayınlar | 53.068,15 |
| 255 | Görsel ve İşitsel Kaynaklar | 5.312,73 |
| 256 | Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı | 49.400.834,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | 453.275.823,09 |
Tablo 10:Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) | Amortismanların Toplam Değeri (TL) | Fark (TL) |
| 252 | Üniversite, Akademi, Enstitü ve Yüksek Okul Binaları | 9.300,00 | 18.133,44 | 8.833,44 |
| 252 | Kamu Konutları | – | 8.490,00 | 8.490,00 |
| 253 | Tarım ve Ormancılık Makineleri ve Aletleri | – | 4.431.245,11 | 4.431.245,11 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 4.448.568,55 |
İdare cevabında, bulguda belirtilen husulara iştirak etmiş olup ilgili maddi duran varlıklar için amortismanların ayrıldığı belirtilmiştir. Ancak yapılan işlemler 2021 yılında gerçekleşmediği için 2021 yılı mali tablolarından Bilanço ve Faaliyet Sonuçları tablosunu etkilemiş olup 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabının hatalı görünmesine sebep olunmuştur.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin muhasebe işlemlerinde bazı duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak gerçekleştirilen bu işlemler, 2021 yılı mali tablolarını olumsuz etkilemiş ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabı’nın hatalı görünmesine neden olmuştur. İdare, ilgili varlıklar için amortisman ayrıldığını belirtse de, işlemler 2021 yılında gerçekleşmemiştir. |