BULGU: Amortisman Ayırma İşleminin Hatalı Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kurum muhasebe hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için de kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede; bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için ise kayıtlı değerinden daha fazla tutarda amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 10: Amortisman Ayrılmayan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
| 251 | Mendirekler ve Dalgakıranlar | 8.849.507,65 |
| 251 | Meydanlar | 170.094,01 |
| 251 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 58.763.733,39 |
| 251 | Mesire Yerleri | 1.957.168,50 |
| 251 | Rekreasyon Alanları | 37.668.444,68 |
| 251 | Otoparklar | 86.004.305,87 |
| 251 | Pazar Yeri | 9.327.497,94 |
| 251 | Genel Mezarlıklar | 96.232.572,00 |
| 251 | Umuma Ait Binalar | 577.836,42 |
| 251 | Diğer Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | 36.897.053,17 |
| 252 | Diğer | 310.835.003,48 |
| 252 | Cezaevleri | 51.774,00 |
| 252 | Alışveriş ve İş Merkezleri | 4.707.500,00 |
| 252 | Bakımevi ve Huzurevleri | 3.939.049,27 |
| 255 | Kütüphane Mobilyaları | 4.402,90 |
| 255 | Basılı Yayınlar | 53.073,97 |
| 255 | Görsel ve İşitsel Kaynaklar | 5.100,73 |
| 256 | Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı | 49.400.834,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | 705.444.951,98 |
Tablo 11: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) | Amortismanların Toplam Değeri (TL) | Fark (TL) |
| 252 | Üniversite, Akademi, Enstitü ve Yüksek Okul Binaları | 9.300,00 | 27.433,44 | 18.133,44 |
| 252 | Sergi ve Fuar Alanları | – | 1,00 | 1,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 18.134,44 |
2022 yılı mali tablolarından Bilanço ve Faaliyet Sonuçları tablosunu etkilemiş olup 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabının hatalı görünmesine sebep olunmuştur.
Kamu İdaresinin cevabında, ilgili duran maddi varlıklar için ayrılması gereken amortismanların ayrıldığı, 2022 yılında hatalı olan amortisman kayıtlarının da düzeltildiği ifade edilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2023 yılında yapılan kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin muhasebe işlemlerinde bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazılarında ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak yapılan bu işlemler, 2022 yılı mali tablolarını etkilemiş ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630 Giderler Hesabı’nın hatalı görünmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, hatalı kayıtların düzeltildiğini belirtse de, 2023 yılında yapılan düzeltmelerin 2022 yılı mali tablolarındaki hatayı giderici bir etkisi bulunmamaktadır. |