|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıklarına ilişkin amortisman ayırma işlemlerinde önemli hatalar tespit etmiştir. Bazı duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden fazla amortisman kaydı yapıldığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yıpranmaya ve aşınmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır.
Denetim sırasında, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630-Giderler Hesabı arasındaki uyumsuzluklar dikkat çekmiştir. 04.11.2015 tarihli Genel Tebliğ, amortisman ve tükenme payı ayrılmasına dair usul ve esasları belirlemektedir. Ancak, belediyenin 2022 yılı mizanında bazı varlıklar için amortisman kaydının yapılmadığı veya hatalı yapıldığı görülmüştür. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemekte ve gerçeği yansıtmayan bilgiler sunmaktadır. Sonuç olarak, amortismana tabi varlıklar için mevzuata uygun olarak belirlenen süre, yöntem ve oranlarda amortisman ayrılması, mali tabloların doğruluğu açısından kritik öneme sahiptir. Bu tür hataların önlenmesi, belediyenin mali yönetiminde şeffaflık ve güvenilirlik sağlamak için gereklidir. |
BULGU: Amortisman Ayırma İşlemlerinin Hatalı Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Maddi duran varlıklara ilişkin amortisman ayırma işlemlerinde, bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 203’üncü maddelerinde; 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi için kullanılacağı, ayrılan amortisman tutarlarının muhasebeleştirilmesinde bu hesaba alacak 630- Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı açıklanmıştır.
Belediyenin 2022 yılı kesin mizanı incelendiğinde; bir kısım duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bir kısmı için ise duran varlığın kayıtlı değerinden daha fazla amortisman kaydı bulunduğu tespit edilmiş olup ilgili tabloya aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 8: Amortisman Ayırma İşlemlerinde Tespit Edilen Hatalar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlığın Toplam Değeri | Belediye Tarafından Ayrılan Amortisman Değeri |
Fark |
| 252.04.13 | Düğün, Tören ve Konferans Salonları | -189.268,94 | 94.998,76 | -284.267,70 |
| 253.03.02. | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri | 429.379,42 | 430.087,42 | -708,00 |
| 255.07.01. | Kütüphane Mobilyaları | 32.904,70 | 0,00 | 32.904,70 |
| 255.07.02. | Basılı Yayınlar | 24.369,70 | 0,00 | 24.369,70 |
| 255.10.03. | Yangın Söndürme ve Tedbir Cihaz ve Araçları | 98.683,33 | 99.054,98 | -371,65 |
| 255.99.02. | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 203.220,45 | 226.377,95 | -23.157,50 |
Amortismana tabi varlıklar için amortisman kayıtlarının hiç yapılmaması veya hatalı yapılması, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 630-Giderler Hesabının belediyenin dönem sonu mali tablolarında hatalı görünmesine yol açmaktadır.
Mali tabloların tam ve güvenilir bilgi sunması için amortismana tabi varlıklar için mevzuat hükümlerinin öngördüğü süre, yöntem ve oranlarda amortisman ayrılması gerekmektedir.