BULGU: Amortisman Ayırma İşlemlerinin Hatalı Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı; amortismana tabi maddi duran varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği belirtilmiştir.
04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde; anılan Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine aykırı olarak aşağıdaki tabloda gösterilen maddi duran varlıklar hesap grubunda yer alan bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, amortisman ayrılan bazı varlıklar için ise varlığın kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle, bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı olması gerekenden eksik, maddi duran varlıkların net değerleri ise fazla görünmektedir. Buna karşılık amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı tutarından daha fazla amortisman ayrılması 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının olması gerekenden fazla görünmesine sebep olmaktadır.
Sonuç olarak, muhasebenin temel ilkeleri ve amortismanla ilgili yer verilen mevzuat hükümleri gereğince amortismana tabi maddi varlıkların tamamı için amortisman ayrılması ve hatalı amortisman ayrılmış olan varlıklar için yeniden hesaplama yapılarak hatalı miktarların düzeltilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, ilgili duran varlıklara amortisman ayrılması için çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Tablo 9: Amortisman Ayırma İşlemlerinde Tespit Edilen Hatalar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlığın Toplam Değeri |
İdare Tarafından Ayrılan Amortisman Değeri |
| 251.01.20.02.00 | Parklar ve Yeşil Alanlar | 47.462.466,94 | 0,00 |
| 252.01.01.07.01 | Kamu Konutları | 0,00 | 47.942,03 |
| 253.02.01.00.00 | Tarım ve Ormancılık Makineleri |
429.292,56 | 0,00 |
| 253.02.01.00.00 | Tarım ve Ormancılık Makineleri ve Aletleri | 0,00 | 185.938,88 |
| 253.03.07.00.00 | Müzik Aletleri ve Aksesuarları | 108.984,78 | 239.266,53 |
| 253.03.08.00.00 | Spor Amaçlı Kullanılan Cihaz ve Aletler | 103.250,00 | 0,00 |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile ilgili tebliğler gereğince, amortismana tabi varlıklar için doğru hesaplamaların yapılması ve hatalı ayrılan amortismanların düzeltilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, ilgili varlıklar için amortisman ayrılması amacıyla çalışmalara başladığını belirtmiştir. |