|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi’ne ait duran varlıkların amortisman işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın mali tablolarda hatalı bir biçimde yer almasına yol açmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178. maddesi, bu hesabın maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca giderleştirilmesi ve yok edilmesini izlemek amacıyla kullanıldığını belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, bazı duran varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı ortaya çıkmıştır. Mevzuat gereği, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar ve 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesaplarında yer alan varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Ancak, 2024 yılı ve öncesinde toplam değeri 1.826.645.853,62 TL olan çeşitli maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, belediyeye ait varlıkların amortisman ve tükenme paylarının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde ayrılması gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu sağlamak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını temin etmek açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıkların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Duran varlıklara ilişkin amortisman işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılmadığından 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının mali tablolarda hatalı yer aldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı “Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği “Amortisman ve Tükenme Payları” (Sıra No: 47) isimli tebliğ maddi duran varlıklar için ayrılacak amortisman işlemlerini belirlemektedir.
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı incelendiğinde bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mevzuata göre duran varlıklardan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında yer alan taşınmazlar ile 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında yer alan varlıklar için amortisman ayrılması gerekmektedir
Ancak aşağıdaki tabloda görüleceği üzere çeşitli cinslerdeki 1.826.645.853,62-TL değerinde maddi duran varlık için 2024 yılı ve öncesinde hiç amortisman ayrılmamıştır.
Tablo 10: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu Tüm Düzeyler |
Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
Amortismanların Toplam Değeri (TL) | Fark (TL) |
| 251.xx.09.01. | Su Kuyuları | 84.559,30 | 0,00 | 84.559,30 |
| 251.xx.20.08. | Umuma Ait Binalar | 4.846.640,46 | 0,00 | 4.846.640,46 |
| 252.xx.xx.02.99 | Diğer | 10.132.108,18 | 0,00 | 10.132.108,18 |
| 252.xx.xx.03.02 | Sağlık Ocakları | 11.839.278,33 | 0,00 | 11.839.278,33 |
| 252.xx.xx.04.05 | Halk Eğitim Merkezi | 20.315.869,20 | 0,00 | 20.315.869,20 |
| 252.xx.xx.06.06 | Kültür ve Eğlence Merkezleri | 160.605.165,54 | 0,00 | 160.605.165,54 |
| 252.xx.xx.06.08 | İçmece ve Kaplıca Tesisleri | 213.392.384,40 | 0,00 | 213.392.384,40 |
| 252.xx.xx.09.01 | Alışveriş ve İş Merkezleri | 1.387.184.347,00 | 0,00 | 1.387.184.347,00 |
| 252.xx.xx.13.00 | Beton, Kagir, Demir ve Çelik Binalar | 18.245.501,21 | 0,00 | 18.245.501,21 |
| Toplam | 1.826.645.853,62 |
Sonuç olarak, Belediye mülkiyetindeki varlıkların amortisman ve tükenme paylarının mevzuat hükümlerine uygun olarak ayrılması sağlanmalıdır.