|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında maddi duran varlıklarla ilgili önemli bulgulara ulaşılmıştır. İncelemeler sonucunda, bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan denetimde, amortisman ayrılmayan ve kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılan varlıklara dair detaylar sunulmuştur. Amortisman ayrılmayan varlıkların toplam değeri 9.214.486,81 TL olarak belirlenirken, kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılan varlıklar 186.749,57 TL’lik bir fazlalık göstermektedir. Bu durum, bilançoda 257 No.lu Birikmiş Amortismanlar Hesabının eksik görünmesine ve maddi duran varlıkların net değerlerinin yanlış hesaplanmasına yol açmaktadır. Kamu idaresi, bu hataların program geçişinden kaynaklandığını ve düzeltildiğini belirtmiştir. Ancak, bu düzeltmeler 2022 yılı mali tablolarındaki hataları etkilememektedir. Dolayısıyla, bu durum, mali raporların güvenilirliğini etkilemektedir. |
BULGU: Amortisman Ayrılmayan ve Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıkların Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2022 yılı mali tablolarının incelenmesinde maddi duran varlık grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde gidere dönüştürülmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin bir kısım duran varlık için amortisman ayırmadığı, bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayırdığı görülmüştür.
Amortisman ayrılmamış maddi duran varlıklar ile kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılmış maddi duran varlıklara aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
Tablo 8: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
| 252.02.99 | Diğer | 9.136.151,69 |
| 254.01.01 | Otomobiller | 64.821,12 |
| 254.01.06 | Mopet ve Motosikletler | 1.500,00 |
| 255.02.06 | Aydınlatma Cihazları | 12.014,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | 9.214.486,81 |
Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
Amortismanların Toplam Değeri (TL) |
Fark (TL) |
| 252.01.99 | Diğer | 0,00 | 182.723,03 | -182.723,03 |
| 253.03.02 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri |
9.237,04 | 12.251,88 | -3.014,84 |
| 255.01.02 | Temsil ve Tören Demirbaşları |
4.296,00 | 5.295,91 | -999,91 |
| 255.01.03 | Koruyucu Giysi ve Malzemeler |
7.461,80 | 7.473,59 | -11,79 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | -186.749,57 |
Bu kapsamda, amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle bilançoda 257 No.lu Birikmiş Amortismanlar Hesabı eksik, maddi duran varlıkların net değerleri fazla; Faaliyet Sonuçları Tablosunda amortisman giderleri eksik görünmektedir. Ayrıca, amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı maddi duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 186.749,57 TL fazla görünmesine neden olmaktadır.
Kamu idaresi özetle, program geçişinden kaynaklı hata olduğunu ve düzeltildiğini ifade etmiştir ancak bu durum 2022 yılı mali tablolarındaki hatayı etkilememektedir.