BULGU: Amortisman Ayrılmayan ve Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıkların Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2021 yılı mali tablolarının incelenmesinde maddi duran varlık grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için ise varlığın kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde gidere dönüştürülmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin bir kısım duran varlık için amortisman ayırmadığı, amortisman ayrılan bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu tespite 2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verilmiş ancak İdare tarafından mevzuat hükümlerinin gereği yerine getirilmemiştir.
Amortisman ayrılmamış maddi duran varlıklar ile kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılmış maddi duran varlıklara aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
Bu kapsamda, amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle bilançoda 257 No.lu Birikmiş Amortismanlar Hesabı eksik, maddi duran varlıkların net değerleri fazla; Faaliyet Sonuçları Tablosunda amortisman giderleri eksik görünmektedir. Ayrıca, amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı maddi duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 960.254,09 TL fazla tutar ile yer almasına neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususta gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, maddi duran varlıklara ilişkin amortisman ayırma işlemlerinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.
Tablo 8: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
| 252.01.01.02.99 | Diğer | 2.154.446,09 |
| 252.01.01.04.13 | Düğün, Tören ve Konferans Salonları |
250.000,00 |
| 252.01.01.04.15 | Hayvan Barınakları | 791.577,25 |
| 252.01.01.05.01 | Spor Sahaları | 42.674,28 |
| 252.01.01.05.03 | Stadyumlar | 15.228.507,34 |
| 252.01.01.05.99 | Diğer | 278.786,80 |
| 252.01.01.07.99 | Diğer Binalar | 548.888,70 |
| 252.01.01.10.99 | Diğer | 104.430,00 |
| 252.01.02.01.99 | Diğer | 94.400,00 |
| 252.01.04.01.01 | Hizmet Binaları | 89.777,31 |
| 252.01.04.01.99 | Diğer | 1.975.456,13 |
| 252.01.04.04.03 | Kreş ve Gündüz Bakımevleri | 222.107,11 |
| 252.01.99 | Diğer Binalar | 145.952,08 |
| 253.01.03 | Görüntüleme, Bilgi, Toplama ve Takip Sistemleri | 82.246,00 |
| 253.01.99 | Diğer Tesis ve Sistemler | 130.140,00 |
| 253.02.07 | Paketleme Makineleri | 330 |
| 253.03.03 | Kurtarma Amaçlı Cihaz ve Aletler | 99.616,56 |
| 254.01.04 | Arazi Taşıtları | 1.180.000,00 |
| 255.05.04 | Koruma Altına Alınan Hayvanlar | 590 |
| 255.06.04 | Güzel Sanat Eserleri | 46.995,81 |
| 255.06.05 | Kitap, Belge, El Yazmaları ve Nadir Eserler |
506 |
| 255.06.07 | Tabletler | 102.975,00 |
| 255.06.08 | Mühür ve Mühür Baskıları | 150 |
| 255.07.03 | Görsel ve İşitsel Kaynaklar | 98.060,00 |
Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu |
Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri(TL) |
Amortismanların Toplam Değeri(TL) |
Fark (TL) |
| 257.01.18 | Şamandıra, Dolfen ve Platformlar |
0 | 475.029,88 | -475.029,88 |
| 253.02.10 | Matbaacılıkta Kullanılan Makine ve Aletler |
218.652,64 | 218.716,45 | -63,81 |
| 254.01.01 | Otomobiller | 495.498,76 | 644.024,62 | -148.525,86 |
| 254.01.03 | Yük Taşıma Araçları | 1.572.301,71 | 1.813.881,84 | -241.580,13 |
| 254.03.03 | Uzay Araçları | 354 | 891,36 | -537,36 |
| 257.04.04 | Demiryolu ve Tramvay Araçları |
0 | 2.873,85 | -2.873,85 |
| 255.02.03 | Teksir ve Çoğaltma Makineleri |
222.053,24 | 285.834,84 | -63.781,60 |
| 255.02.06 | Aydınlatma Cihazları | 236 | 1.512,54 | -1.276,54 |
| 255.03.04 | Bebek ve Çocuk Mobilyası ve Aksesuarları | 1.416,00 | 2.831,91 | -1.415,91 |
| 255.04.01 | Yemek Hazırlama Ekipmanları |
144.438,62 | 146.931,02 | -2.492,40 |
| 257.05.07 | Bilgi Saklama Üniteleri | 0 | 40,29 | -40,29 |
| 255.08.04 | Okul Bahçesi ve Oyun Demirbaşları |
16.379,64 | 30.406,24 | -14.026,60 |
| 255.99.02 | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 413 | 2.124,00 | -1.711,00 |
| 255.99.03 | Sergileme ve Tanıtım Amaçlı Taşınırlar |
62.964,80 | 69.863,66 | -6.898,86 |
| TOPLAM | TOPLAM | 2.734.708,41 | 3.694.962,50 | -960.254,09 |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak gerçekleştirilen bu işlemler, bilançoda 257 No.lu Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın eksik görünmesine ve maddi duran varlıkların net değerlerinin fazla olmasına neden olmuştur. İdare, gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. |