|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında maddi duran varlıklarla ilgili önemli bulgulara ulaşılmıştır. İncelemeler sonucunda, bazı maddi duran varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır.
Denetim raporunda, amortisman ayrılmayan varlıkların yanı sıra, kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılan varlıklar da detaylı bir şekilde sunulmuştur. Bu durum, bilançoda 257 numaralı Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın eksik görünmesine ve maddi duran varlıkların net değerlerinin yanlış yansıtılmasına yol açmaktadır. Ayrıca, faaliyet sonuçları tablosunda amortisman giderlerinin eksik görünmesi, mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. Sonuç olarak, maddi duran varlıklar için amortisman ayırma işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali raporların doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Amortisman Ayrılmayan ve Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıkların Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2022 yılı mali tablolarının incelenmesinde maddi duran varlık grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için hiç amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için ise varlığın kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187′ nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 202′ nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde gidere dönüştürülmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise; kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Ancak, İdarenin bir kısım duran varlık için hiç amortisman ayırmadığı, amortisman ayrılan bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Amortisman ayrılmamış maddi duran varlıklar ile kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılmış maddi duran varlıklara ise aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
Bu kapsamda, amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle bilançoda 257 numaralı Birikmiş Amortismanlar Hesabı eksik, maddi duran varlıkların net değerleri fazla; Faaliyet Sonuçları Tablosunda amortisman giderleri eksik görünmektedir. Ayrıca, amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı maddi duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 2.049.334,07 TL fazla tutar ile yer almasına neden olmaktadır.
Sonuç olarak, maddi duran varlıklara ilişkin amortisman ayırma işlemlerinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.
Tablo 8: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
| 252.01.01.02.99 | Diğer | 2.154.446,09 |
| 252.01.01.04.13 | Düğün, Tören ve Konferans Salonları | 250.000,00 |
| 252.01.01.04.15 | Hayvan Barınakları | 791.577,25 |
| 252.01.01.05.01 | Spor Sahaları | 42.674,28 |
| 252.01.01.05.03 | Stadyumlar | 15.228.507,34 |
| 252.01.01.05.99 | Diğer | 278.786,80 |
| 252.01.01.07.99 | Diğer Binalar | 548.888,70 |
| 252.01.01.10.99 | Diğer | 104.430,00 |
| 255.06.04 | Güzel Sanat Eserleri | 46.765,71 |
| 255.06.05 | Kitap, Belge, El Yazmaları ve Nadir Eserler |
506,00 |
| 255.06.07 | Tabletler | 102.975,00 |
| 255.06.08 | Mühür ve Mühür Baskıları | 150,00 |
| Toplam | 19.549.707,17 |
Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri(TL) |
Amortismanların Toplam Değeri(TL) |
Fark (TL) |
| 251.01.18 | Şamandıra, Dolfen ve Platformlar | 0 | 475.029,88 | -475.029,88 |
| 253.02.04 | İş Makineleri ve Aletleri | 2.659.457,04 | 3.475.701,64 | -816.244,60 |
| 253.02.10 | Matbaacılıkta Kullanılan Makine ve Aletler | 218.652,64 | 248.084,29 | -29.431,65 |
| 253.03.07 | Müzik Aletleri ve Aksesuarları | 175.273,08 | 181.958,99 | -6.685,91 |
| 254.01.01 | Otomobiller | 472.852,16 | 653.782,76 | -180.930,60 |
| 254.01.02 | Yolcu Taşıma Araçları | 107.266,80 | 183.924,16 | -76.657,36 |
| 254.02.02 | Tankerler | 0 | 9.145,00 | -9.145,00 |
| 254.03.03 | Uzay Araçları | 354 | 891,36 | -537,36 |
| 254.04.02 | Demiryolu ve Tramvay Araçları | 0 | 2.873,85 | -2.873,85 |
| 255.01.02 | Temsil ve Tören Demirbaşları | 196.056,52 | 241.191,25 | -45.134,73 |
| 255.02.06 | Aydınlatma Cihazları | 45.784,00 | 47.060,54 | -1.276,54 |
| 255.03.04 | Bebek ve Çocuk Mobilyası ve Aksesuarları | 1.318,03 | 4.149,94 | -2.831,91 |
| 255.07.01 | Kütüphane Mobilyaları | 19.531,05 | 36.929,87 | -17.398,82 |
| 255.07.04 | Bilgi Saklama Üniteleri | 0 | 40,29 | -40,29 |
| 255.08.01 | Eğitim Mobilyaları ve Donanımları | 822.297,98 | 1.036.046,13 | -231.748,15 |
| 255.08.04 | Okul Bahçesi ve Oyun Demirbaşları |
67.367,44 | 82.326,24 | -14.958,80 |
| 255.09.01 | Doğa Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 610.603,09 | 756.401,73 | -145.798,64 |
| 255.11.03 | Masa ve Sehpalarda Sergilenen Süs Eşyaları | 28.628,85 | 30.628,97 | -2.000,12 |
| 255.99.02 | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 413 | 2.124,00 | -1.711,00 |
| 255.99.03 | Sergileme ve Tanıtım Amaçlı Taşınırlar | 62.964,80 | 69.863,66 | -6.898,86 |
| TOPLAM | TOPLAM | 5.488.820,48 | 7.538.154,55 | -2.049.334,07 |