|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”ni tutmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 491. maddede “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” tutulması gereken defterler arasında yer almaktadır. Yönetmelik, maddi duran varlıkların ekonomik ömürleri boyunca giderleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin bu defteri tutmaması nedeniyle, duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihleri dikkate alınmamış, kayıtlardan çıkan varlıklarla ilgili amortisman takibi yapılamamıştır. Bu durum, amortisman süresi dolmuş varlıklar için bile amortisman ayrılmaya devam edilmesine yol açmıştır. Belediyenin aktifinde bulunan duran varlıkların çeşitliliği ve her birinin amortisman oranlarının farklı olması, muhasebe kayıtlarındaki 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndaki tutarların kesinliğini sorgulanabilir hale getirmektedir. Sonuç olarak, ayrılan amortisman tutarlarının belirsizliği, yıl sonu faaliyet gelir ve giderlerinin netliğini de etkilemektedir. Bu belirsizliklerin önlenmesi ve mevzuata uygun amortisman ayrılması için “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”nin düzenli olarak tutulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Amortisman Defteri Tutulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum bünyesinde “Duran Varlıklar Amortisman Defteri’”nin tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinin ikinci fıkrası (ç) bendinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı hükme bağlanmış, 491’inci maddesinde tanımlanan “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” (Örnek- 65) de mahalli idareler tarafından tutulacak diğer defterler arasında sayılmıştır. Yönetmelik’in 202 ve 203’üncü maddelerinde de, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesine ilişkin olarak 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği ve işleyişine açıklık getirilmiştir.
Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın Tebliğ ekinde yer alan “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”ne kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Belediye tarafından “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” tutulmadığı, dolayısıyla duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edildiği, herhangi bir sebeple kayıtlardan çıkan duran varlıklara ilişkin ne kadar amortisman ayrıldığının takibinin yapılmadığı ve bu nedenlerle amortisman süresi dolmuş olan duran varlıklar için amortisman ayrılmaya devam edilebildiği tespit edilmiştir.
Belediyenin aktifinde bulunan duran varlık sayısının ve çeşidinin çokluğu, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olması ve “Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin kullanılmıyor olması sebebiyle, muhasebe kayıtlarında 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenen, duran varlıklara ilişkin amortisman tutarlarının kesinliği net değildir.
Aynı zamanda ayrılan amortisman tutarları, 630 Giderler Hesabı ile faaliyet gideri olarak muhasebe kayıtlarına yansımak durumunda olduğundan, yıl sonunda faaliyet gelir ve giderlerinin durumuna göre şekillenen faaliyet sonucu, net olarak ortaya konulamayan amortisman giderleri kadar belirsizlik içermektedir.
Bu itibarla, bu gibi belirsizliklerin önüne geçebilmek ve amortismanların mevzuata uygun olarak ayrılabilmesini sağlayabilmek için “Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin” tutulması gerekmektedir.