|
ÖZET: Amortisman işlemlerinde sürelerin yanlış uygulanması, 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. İlgili idarenin, varlıkların amortismanını edinim yılını takip eden yılda başlattığı ve mevzuat gereği hatalı amortisman süreleri uyguladığı belirlenmiştir. Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 41. maddesi, idare tarafından edinilen taşınmazlar, taşıtlar ve diğer iktisadi kıymetler için amortismanın vergi kanunlarına uygun olarak ayrılacağını belirtmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 320. maddesi ise amortisman süresinin, varlıkların aktife girdiği yıldan itibaren başlaması gerektiğini hükme bağlamaktadır.
Denetim sırasında, idarenin birçok iktisadi kıymetin faydalı ömürlerini 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne aykırı olarak belirlediği tespit edilmiştir. Örneğin, bilgisayarlar, yazıcılar ve diğer ekipmanların faydalı ömürleri hatalı bir şekilde hesaplanmıştır. Bu hatalı uygulamalar, bilançoda 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda 630-Giderler Hesabı üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. İdare, yapılan görüşmelerde gelecekte bu konulara dikkat edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, idarenin amortisman işlemlerini 213 sayılı Vergi Usul Kanunu çerçevesinde doğru bir şekilde hesaplaması ve muhasebe işlemlerini bu hesaplamalara göre yürütmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Amortisman İşlemlerinde Sürelerin Hatalı Uygulanması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
İdare’nin varlıklara amortisman ayırmaya varlığın edinildiği yılı takip eden yıl başladığı ve ilgili mevzuat çerçevesinde varlık bazında hatalı amortisman süresi uyguladığı tespit edilmiştir.
Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin birinci fıkrasında İdare tarafından satın alınan taşınmaz mallar, taşıtlar, demirbaş, mefruşat, araç-gereç ve teçhizat gibi İdare’ye ait iktisadi kıymetler için ger yıl vergi kanunlarında öngörülen usul ve esaslara göre amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 320’nci maddesinin birinci fıkrası amortisman süresinin kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlayacağını hükme bağlamıştır. 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin ekinde yer alan liste ile de amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri tespit edilmiştir.
İdare’nin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na aykırı olarak iktisadi kıymetin aktife girdiği yılı takip eden yıl amortisman ayırmaya başladığı ayrıca birçok iktisadi kıymetin faydalı ömürlerini yukarıda sözü edilen Tebliğ hükümlerine aykırı olarak tespit ettiği görülmüştür. Örneğin; bilgisayarlar, yazıcılar, para kasası, bulaşık yıkama makineleri, ısıtıcılar, telefonlar ve güç kaynakları gibi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerinin 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne aykırı olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bu iki hatalı uygulama Bilançoda 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda 630- Giderler Hesabının hatalı görünmesine neden olmaktadır. İdare ile yapılan görüşmelerde gelecek dönemlerde bu hususa dikkat edileceği belirtilmiştir.
İdare’nin amortisman işlemlerinde süreleri 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde hesaplaması ve muhasebe işlemlerini bu hesaplamaya göre yapması gerekmektedir.