|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin maddi duran varlıklarıyla ilgili önemli bulgular ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, bazı varlıklar için kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar gereği, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıklar için ayrılacak amortisman tutarlarının, varlıkların kayıtlı değerini aşmaması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabı’nda toplamda 76.655.092,07 TL tutarında bir fazlalık gözlemlenmiştir. Bu durum, maddi duran varlıkların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmediğini göstermektedir. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, amortisman oranları ve sürelerinin doğru uygulanması halinde, ayrılan amortisman tutarının varlıkların kayıtlı değerine eşit veya daha düşük olması gerektiği açıktır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltici işlemlerin cari yıl içerisinde yapılacağını belirtmiştir. Bu durum, mali raporlamaların doğruluğu ve şeffaflığı açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Amortisman Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Maddi duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı varlıkların bir kısmı için kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 202’nci maddesinde; 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, 203’üncü maddesinde ise maddi duran varlık hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanan ve 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise, maddi duran varlıklar için ayrılacak amortismana ilişkin süre ve oranlara yer verilerek, amortismana tabi her bir varlığın duran varlık amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; maddi duran varlıklardan bir kısmına kayıtlı değerinden daha fazla tutarda amortisman ayrıldığı görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, amortisman oranları ve süreleri doğru uygulandığında ayrılan amortisman tutarının maddi duran varlığın kayıtlı değerine eşit veya daha düşük olması gerektiği izahtan varestedir. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 8: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıklar
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 252.xx.99. | Diğer Binalar | 1.660.308,45 | 3.375.989,31 | -1.715.680,86 |
| 254.01.08. | Karayolu Taşıtları | 0,00 | 74.933.715,04 | -74.933.715,04 |
| 255.11.01. | Vitrinde Sergilenen Süs Eşyaları |
34.247,66 | 39.943,83 | -5.696,17 |
| TOPLAM | TOPLAM | 1.694.556,11 | 78.349.648,18 | -76.655.092,07 |
| Kamu İdaresi cevabında, bulgu | Kamu İdaresi cevabında, bulgu | konusu hususa ilişkin cari yılda gerekli işlemlerin | konusu hususa ilişkin cari yılda gerekli işlemlerin | konusu hususa ilişkin cari yılda gerekli işlemlerin |
yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, maddi duran varlıkların bir kısmı için kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması 2024 yılı Bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 630 Giderler Hesabının 76.655.092,07 TL tutarında fazla görünmesine neden olmaktadır.