BULGU: Amortisman Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Maddi duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için de kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede; bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazı maddi duran varlıklar için ise kayıtlı değerinden daha fazla tutarda amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
Tablo 8: Amortisman Ayrılmayan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Ad | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 252 | Oteller | 369.998,24 | 0,00 | 369.998,24 |
| 252 | Kamu Konutları | 9.748,51 | 0,00 | 9.748,51 |
| 253 | İletişim/Haberleşme Tesisleri | 14.659.200,00 | 0,00 | 14.659.200,00 |
| 253 | Diğer Tesis ve Sistemler | 44.067,37 | 0,00 | 44.067,37 |
| TOPLAM | TOPLAM | 15.083.014,12 | 0,00 | 15.083.014,12 |
Tablo 9: Kayıtlı Değerinden Fazla Amortisman Ayrılan Kalemler ,
| Hesap Kodu | Hesap Ad | V arlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 252 | Diğer | 0,00 | 373.824,00 | -373.824,00 |
| 253 | Tarım ve Ormancılık Makineleri | 84.438,60 | 93.743,60 | -9.305,00 |
| 253 | Yıkama, Temizleme ve Ütüleme Cihaz ve Araçları | 71.668,00 | 76.087,54 | -4.419,54 |
| 253 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri | 211.209,39 | 213.529,39 | -2.320,00 |
| 253 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler | 6.109,75 | 201.217,19 | -195.107,44 |
| TOPLAM | TOPLAM | 373.425,74 | 958.401,72 | -584.975,98 |
Maddi duran varlıkların bir kısmı için amortisman ayrılmaması, bir kısmı için ise varlığın kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması mali tablolarda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının ve 630 Gider Hesabının hatalı görünmesine neden olmuştur.
Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak etmiş olup amortisman kayıtlarının düzeltilmesi işlemlerine başlandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılarak amortisman kayıtlarının düzeltilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir il belediyesinin maddi duran varlıkları için amortisman ayrılmadığı veya kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiği belirtilmiştir. Bu hatalı uygulamalar, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Gider Hesabı’nın yanlış görünmesine yol açmıştır. Kamu idaresi, bulguyu kabul ederek amortisman kayıtlarının düzeltilmesine yönelik çalışmalara başladığını bildirmiştir. |