BULGU: Amortisman Kayıt İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Maddi duran varlıklar hesap grubunda kayıtlı duran varlıkların bir kısmı için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 202’nci maddesinde bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 203’üncü maddesine göre maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede; bazı maddi duran varlıklar için amortisman ayırma işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bahse konu maddi duran varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 6: Amortisman Ayrılmayan Kalemler
| Hesap Kodu | Hesap Ad | Varlıkların Toplam Değeri | Amortismanların Toplam Değeri | Fark |
| 251 | Su Kuyuları | 40.710,00 | 0 | 40.710,00 |
| 251 | Mesire Yerleri | 26.549,43 | 0 | 26.549,43 |
| 252 | Diğer | 39.911.768,01 | 0 | 39.911.768,01 |
| 252 | Sağlık Ocakları | 3.780,72 | 0 | 3.780,72 |
| 252 | Diğer | 10.870.175,31 | 0 | 10.870.175,31 |
| 252 | Tanımsız | 373.153,70 | 0 | 373.153,70 |
| 252 | Tanımsız | 4.301.531,57 | 0 | 4.301.531,57 |
| 252 | Hizmet Binaları | 897.700,18 | 0 | 897.700,18 |
| 252 | Tanımsız | 16.606.079,41 | 0 | 16.606.079,41 |
| 253 | İletişim/Haberleşme Tesisleri | 8.838,05 | 0 | 8.838,05 |
| 253 | Tarım ve Ormancılık Makineleri | 132.162,17 | 0 | 132.162,17 |
| 253 | İnşaat Makineleri ve Aletleri | 55.306,61 | 0 | 55.306,61 |
| 253 | Atölye Makineleri ve Aletleri | 551.105,41 | 0 | 551.105,41 |
| 253 | İş Makineleri ve Aletleri | 10.871.576,71 | 0 | 10.871.576,71 |
| 253 | Güç Elektroniği ve Basınçlı Makineler ile Aletleri | 268.928,20 | 0 | 268.928,20 |
| 253 | Matbaacılıkta Kullanılan Makine ve Aletler |
14.160,00 | 0 | 14.160,00 |
| 253 | Kurtarma Amaçlı Cihaz ve Aletler | 5.256,90 | 0 | 5.256,90 |
| 253 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri | 60.083,54 | 0 | 60.083,54 |
| 253 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler | 1.647,00 | 0 | 1.647,00 |
| 253 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazları ve Aletleri | 4.452,00 | 0 | 4.452,00 |
| 254 | Yolcu Taşıma Araçları | 584.209,30 | 0 | 584.209,30 |
| 254 | Özel Amaçlı Taşıtlar | 3.957.967,98 | 0 | 3.957.967,98 |
| 254 | Tekneler | 178.690,00 | 0 | 178.690,00 |
| 255 | Temsil ve Tören Demirbaşlan | 9.764,42 | 0 | 9.764,42 |
| 255 | Koruyucu Giysi ve Malzemeler | 1.993,02 | 0 | 1.993,02 |
| 255 | Hastanede Kullanılan Demirba ş Niteliğindeki Taşınırlar | 10.208,23 | 0 | 10.208,23 |
| 255 | Haberleşme Cihazları | 253.506,85 | 0 | 253.506,85 |
| 255 | Aydınlatma Cihazları | 53.237,73 | 0 | 53.237,73 |
| 255 | Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları | 28.753,61 | 0 | 28.753,61 |
| 255 | Seminer ve Sunum Amaçlı Ürünler | 8.030,48 | 0 | 8.030,48 |
| 255 | Yemek Hazırlama Ekipmanları | 41.938,07 | 0 | 41.938,07 |
| 255 | Kütüphane Mobilyaları | 5.986,68 | 0 | 5.986,68 |
| 255 | Eğitim Mobilyaları ve Donanımları | 3.512,97 | 0 | 3.512,97 |
| 255 | Öğrenmeyi Kolaylaştırıcı Ekipmanlar | 90.440,74 | 0 | 90.440,74 |
| 255 | Okul Bahçesi ve Oyun Demirbaşlan | 6.950,00 | 0 | 6.950,00 |
| 255 | Doğa Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 825 | 0 | 825 |
| 255 | Salon Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 134 | 0 | 134 |
| 255 | Güvenlik ve Korunma Amaçlı Araçlar | 4.634,60 | 0 | 4.634,60 |
| 255 | Yangın Söndürme ve Tedbir Cihaz ve Araçları | 14.491,37 | 0 | 14.491,37 |
| 255 | Vitrinde Sergilenen Süs Eşyaları | 14.736,40 | 0 | 14.736,40 |
| 255 | Tanımsız | 25.000,00 | 0 | 25.000,00 |
| 255 | Yemek, Servis ve Çatal-Bıçak Takımları | 18.169,68 | 0 | 18.169,68 |
| 255 | Tanımsız | 17.798,98 | 0 | 17.798,98 |
| 255 | Seyyar Tanklar ve Tüpler | 89.674,19 | 0 | 89.674,19 |
| TOPLAM | TOPLAM | 90.425.619,22 | 0 | 90.425.619,22 |
İdare tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, maddi duran varlıkların bir kısmı için amortisman ayrılmaması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının hatalı görünmesine neden olmuştur. Mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılarak amortisman kayıtlarının düzeltilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin maddi duran varlıklar hesap grubunda bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın hatalı görünmesine yol açmaktadır. İdare, tespit edilen hataların giderilmesi için gerekli işlemleri yapacağını bildirmiştir. |