|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler ve tesislerde amortisman kayıtlarında hatalı işlemlerin yapıldığını ortaya koymuştur. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, maddi duran varlıkların amortismanlarının nasıl hesaplanması gerektiğini belirlemektedir. Bu düzenlemeye göre, amortismana tabi varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden, kullanım sürelerine uygun olarak ayrılan amortisman tutarları gider olarak muhasebeleştirilmelidir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı varlık hesaplarının amortisman bakiyelerinden daha düşük olduğu ve bazı varlık kalemlerinde hiç amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, diğer duran varlık hesapları incelendiğinde, elden çıkarılacak varlıkların kayıtlı değerleri ile ayrılan amortisman tutarları arasındaki farkın, ilgili hesap grubuna aktarılması gerektiği halde bu işlemin bazı birimlerde yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, diğer duran varlıklar için de geçerli olup, bazı varlıkların amortismanlarının ilgili hesap grubuna aktarılmadığı anlaşılmıştır. Bakanlık, bu sorunların giderilmesi amacıyla 2022 yılında bir genelge yayımlamış ve personelin eğitilmesi için adımlar atmıştır. Bu bağlamda, idare birimleri tarafından gerçekleştirilen amortisman işlemlerindeki mevzuata aykırılıkların, mali tablolarda yarattığı hataların düzeltilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Amortisman Kayıtlarında Hatalı İşlemlerde Bulunulması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Duran varlıklara ait amortisman kayıtlarında hatalı işlemlerde bulunulduğu görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin düzenlendiği 170’inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde, amortismana tabi varlıklar tanımlandıktan sonra söz konusu varlıkların kullanım süresi göz önüne alınarak kayıtlı değerleri üzerinden ayrılan amortisman tutarlarının gider olarak muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere İdare tarafından amortismana tabi bir duran varlık satın alındığında, bu varlığın kayıtlı değeri üzerinden kullanım süresine göre hesaplanacak amortisman tutarlarının ilgili yıllarda gider kaydedilmesi ve böylece ilgili varlığın maliyetinin dönemsellik ilkesinin de bir gereği olarak, mevzuatına uygun şekilde gider olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
İdare maddi duran varlık hesaplarının incelenmesinden, bazı varlık hesaplarına ilişkin hesap bakiyelerinin, ilgili hesap amortisman bakiyesinden daha düşük olduğu; bazı varlık kalemlerinde ise kayıtlı varlık bulunduğu halde hiç amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Diğer duran varlıklar hesaplarının incelenmesinden ise, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki farkın, bu hesap grubuna aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda amortisman hesabına kaydedileceği belirtilmesine rağmen, bu işlemin tüm diğer duran varlıklar için yapılmadığı, bazı birimlerde, diğer duran varlık olarak ayrılan varlıkların amortismanlarının bu hesap grubuna aktarılmadığı görülmüştür.
Bakanlık bulgu konusu aksaklığın düzeltilmesi amacıyla, 2022 yılında genelge yayımlandığını ve görevli personele eğitim verildiğini ifade etmiştir.
Bu nedenlerle, İdare birimlerince yapılan amortisman işlemlerinde bulunan mevzuata aykırılıkların mali tablolarda neden olduğu hataların giderilmesi gerekmektedir.