|
ÖZET: Amortisman kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde yapılmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirtilmiştir. İlgili raporda, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin envanterinde yer alan amortismana tabi varlıklar için gerekli amortisman ayırma işlemlerinin eksik olduğu ve Duran Varlık Amortisman Defteri’nin oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini vurgulamakta ve bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği esasların uygulanması gerektiğini belirtmektedir.
Denetim sırasında, idarenin kullandığı muhasebe programının amortisman işlemlerini sağlıklı bir şekilde gerçekleştiremediği ortaya çıkmıştır. Amortismana tabi varlıklar için yıllar itibarıyla düzenli olarak amortisman ayrılmadığı ve Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulmadığı anlaşılmıştır. Yönetmelik, kamu idarelerinin muhasebesinde bu defterin zorunlu olduğunu ve amortismana tabi varlıkların kaydedilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından mevcut muhasebe programındaki sorunların giderilmesi önem taşımaktadır. Amortismana tabi duran varlıklar için faydalı ömürleri boyunca düzenli olarak amortisman ayrılması ve ilgili bilgilerin takip edilmesi amacıyla Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Amortisman Kayıtlarının Mevzuatına Uygun Olarak Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından envanterde yer alan amortismana tabi varlıklara ilişkin amortisman ayırma işlemlerinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmediği ve Duran Varlık Amortisman Defterinin oluşturulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu Yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini ve işleyişini düzenleyen 202 ve 203’üncü maddelerinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in “Duran varlıklar amortisman defteri” başlıklı 491’inci maddesinde, kamu idaresinin muhasebesinde tutulması zorunlu defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” de sayılmış olup 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın, Ek2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, idarenin kullandığı muhasebe programının amortisman işlemleri konusunda sağlıklı çalışmadığı, amortismana tabi varlıklar için yıllar itibarıyla amortisman ayırma işlemlerini güvenilir bir şekilde gerçekleştiremediği ve Duran Varlıklar Amortisman Defterini oluşturamadığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, sunulan mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından, kullanılan muhasebe programındaki mevcut aksaklıkların giderilmesi, amortismana tabi duran varlıklar için faydalı ömürleri süresince yıllar itibarıyla düzenli olarak amortisman ayrılması; ilgili varlığın edinim tarihi, amortisman oranı, birikmiş amortismanı ve net değeri gibi hususların takibi açısından Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.