BULGU: Amortisman Tutarlarının İlgili Varlığın Kayıtlı Değerinden Yüksek Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bazı duran varlık hesapların birikmiş amortisman tutarlarının, ilgili duran varlığın kayıtlı değerinden yüksek olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) ile ilgili 202’nci maddesinde; bu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanıldığı ifade edilmiştir.
Bu hükme göre, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerekmekte olup duran varlıklar tamamen amorti edilene kadar amortisman ayrılması gerekmektedir. Bu nedenle duran varlıklar için ayrılan birikmiş amortisman tutarları, maddi duran varlıkların kayıtlı değerlerinden fazla olamayacaktır.
Yapılan incelemede, aşağıdaki örnekte ayrıntıları gösterildiği üzere, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar ve 255 Demirbaşlar Hesabındaki kayıtlı maddi duran varlıklar için ayrılan birikmiş amortisman tutarlarının, maddi duran varlıkların kayıtlı değerinden daha fazla olduğu anlaşılmıştır.
Tablo 8: Kayıtlı Değerler ve Amortisman Tutarları
| Hesap Kodu | Hesap Kodu | Hesap Kodu | Hesap Kodu | Hesap Kodu | Kalemler | Borç | Alacak |
| 257 | 01 | 06 | 01 | 00 | Köprüler | 0,00 | 58.933,47 |
| 251 | 01 | 06 | 01 | Köprüler | 25.334,00 | 0,00 | |
| 257 | 03 | 02 | 03 | 00 | İnsaat Makineleri | 17.101.00 | 1.837.876,76 |
| 253 | 02 | 02 | 00 | 00 | İnşaat Makineleri ve Aletleri | 100.873,86 | 0,00 |
| 257 | 04 | 01 | 07 | 00 | Motorsuz Kara Araçları | 0,00 | 56.666,67 |
| 254 | 01 | 07 | 00 | 00 | Motorsuz Kara Araçları | 54.600,00 |
| 257 | 05 | 02 | 06 | 00 | Aydınlatma Cihazları | 0,00 | 533,75 |
| 225 | 002 | 006 | 000 | 000 | Aydınlatma Cihazları | 360,00 | 0,00 |
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, duran varlıklar için ayrılan birikmiş amortisman tutarları, maddi duran varlıkların kayıtlı değerlerinden fazla olmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı duran varlık hesaplarındaki birikmiş amortisman tutarlarının, ilgili varlıkların kayıtlı değerlerinden yüksek olduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, maddi duran varlıklar için ayrılan birikmiş amortisman tutarları, bu varlıkların kayıtlı değerlerini aşmamalıdır. Kamu idaresi, bulgulara katıldığını ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağını belirtmiştir. |