|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmazlarına ayrılan amortismanların mevzuata uygun olarak belirlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 257. madde, birikmiş amortismanların hesaplanması ve izlenmesi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı varlıklara hiç amortisman ayrılmadığı, bazı varlıklar için ise muhasebe kayıtlarındaki değerlerinden daha yüksek amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Amortisman kayıtlarının eksik tutulması, Belediyenin bilançosundaki 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın hatalı görünmesine ve 630 Giderler Hesabı’nın eksik yansıtılmasına neden olmuştur. Kamu idaresi, detay hesap planındaki çok sayıda taşınmaz muhasebe kodunun manuel işlemeyi zorlaştırdığını belirtse de, etkin bir amortisman takip sistemi kurulması, mali tabloların doğruluğunu artıracaktır. Belediyeye ait varlıkların faydalı ömürlerinin doğru bir şekilde izlenebilmesi için amortisman kayıtlarının düzenli ve doğru bir biçimde tutulması kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Amortismanların Mevzuata Uygun Olarak Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Taşınmazlara ayrılan amortismanların hatalı olarak uygulandığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Adı geçen Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği ve işleyişinin açıklandığı 202’nci ve 203’üncü maddelerinde ise söz konusu hesabın maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ve maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde amortisman ve tükenme payı süresinin duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı belirtilmiş ve Tebliğ’in eki listesinde boru hatları, su isale hatları, kanalizasyon hatları için yıllık %2,5, yollar ve su kuyuları için %5, diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri için %5, binalar için %2 oranlar üzerinden amortisman ayrılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Belediyenin varlıkları ve varlıklarına yönelik amortisman kayıtlarının incelenmesi neticesinde bazı varlıklara yönelik hiç amortisman ayrılmadığı, bazı varlıklar için ise muhasebe kayıtlarında yer alan değerinden daha yüksek amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir.
Amortisman kayıtlarının tutulmaması Belediyenin bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer alan tutarın hatalı görünmesine, faaliyet sonuçları tablosunda ise 630 Giderler Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır. Kamu idaresi cevabında, detay hesap planında çok fazla taşınmaz muhasebe kodu bulunduğundan amortismanların manuel olarak işlenmesinin mümkün olmadığını belirtmişse de amortisman takibine ilişkin etkin bir sistem kurulması, yıl sonlarında taşınmazlara ilişkin amortisman kayıtlarının mali tablolarda hatalı görünmesinin önüne geçebilecektir.
Belediyeye ait varlıkların faydalı ömürlerinin takibinin sağlanabilmesi için amortisman kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulması gerekmektedir.