|
ÖZET: Anahtar teslim götürü bedel ile inşa edilmesi gereken belediye hizmet binası projesinin, kısımlara bölünerek farklı zamanlarda ihale veya doğrudan temin yöntemleriyle gerçekleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesi, kesin proje ve uygulama projesinin tanımını yaparken, bina inşaatlarında uygulama projesinin tamamlanmadan ihale yapılamayacağını vurgulamaktadır. Bu bağlamda, anahtar teslim götürü bedel sözleşmesi ile ihale edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
İdare tarafından yapılan incelemelerde, belediye hizmet binası inşaatı kapsamında çeşitli ihalelerin gerçekleştirildiği, ancak işin tamamlanması için gerekli olan bazı kalemlerin ihale edilmediği ortaya çıkmıştır. Bina işlerinin anahtar teslim götürü bedel sözleşmesine bağlanması, mimari ve teknik projelerin uyumlu bir şekilde uygulanması açısından kritik öneme sahiptir. Farklı yüklenicilere dağıtılan sorumluluklar, olası sorunların çözümünü zorlaştırmaktadır. Kamu İdaresi, uygulamaların değişen yönetim kararları ve personel eksikliklerinden kaynaklandığını belirtse de, mevzuat hükümleri bu durumu yeterince açıklamamaktadır. Sonuç olarak, bina inşaatlarının mevzuata uygun bir şekilde anahtar teslim götürü bedel ihale edilmesi, hem işin yürütülmesi hem de teslim sonrası süreçler açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Anahtar Teslim Götürü Bedel ile Yaptırılması Gereken Bina Yapımı İşinin Kısımlara Bölünerek Yapım İşi, Mal Alımı ve Hizmet Alımı Şeklinde Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından yapımı devam eden “belediye hizmet binası” yapım işinin, tek seferde anahtar teslim götürü bedel yapım işi olarak ihale edilerek yaptırılması gerekirken, işin kısımlara bölünerek muhtelif zamanlarda ihale veya doğrudan teminlerle yapım işi, mal alımı ve hizmet alımı suretiyle yaptırıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde;
“Kesin Proje: Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi,
Uygulama projesi; belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi, ifade eder.” şeklinde tanımlanmaktadır.
Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde; yapım işlerinde bazı durumlar dışında uygulama projesi yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabileceği, ancak bina işlerinde uygulama projesi yapılmasının ve anahtar teslim götürü bedel teklif almak suretiyle ihale yapılmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir.
Görüleceği üzere bina işlerinde uygulama projesine dayalı olarak işin tamamı için teklif alınması ve anahtar teslim götürü bedel sözleşmeye bağlanması mevzuatın emredici hükmü olup yapılması zorunluluk arz etmektedir.
Yapılan incelemede, İdare’nin farklı tarihlerde belediye hizmet binası yapımı kapsamında; belediye binası kaba işleri yapımı ihalesi, belediye hizmet binası zemin güçlendirmesi yapım işi ihalesi, inşaat demiri alımı, hazır beton alımı, çeşitli malzeme alımı, bodrum kat elektrik işleri yapımı, elektrik işleri için borulama yapımı, şantiye panosu yapımı ve beton kalite kontrol işi alımı yaptığı, buna rağmen iş kapsamında yapılmayan ve tekrar ihale edilecek iş kalemleri olduğu anlaşılmıştır.
Bina işlerinin anahtar teslim götürü bedel sözleşmeye bağlanması zorunluluğu; mimari, statik, mekanik ve elektrik uygulama projelerinin birbirleriyle uyumlu olacak şekilde uygulanması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca tek bir yüklenici yerine sorumluluğun farklı yüklenicilere dağıtılması olası sorunlarda muhatap bulmayı güçleştirmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; söz konusu uygulamaların değişen yönetim kararları ve personel eksikliğinden kaynaklandığı, İdarenin personeli eliyle yapılacak işçilik hizmeti yerine sonradan ihale yapılması zorunluluğu oluştuğu ifade edilmektedir.Ancak mevzuat hükümleri açık olduğundan bu cevap bulguyu karşılamamaktadır.
Sonuç olarak, bina işlerinin anahtar teslim götürü bedel ihale edilmesi işin yürütülmesi sırasında olduğu gibi işin tesliminden sonra da önem arz etmektedir. İdarenin bina yapımına ilişkin işlerini mevzuatın emredici hükümleri doğrultusunda ihale etmesi ve tamamlaması gerekmektedir.