Analizlerde işçilik ücreti hesaplamasının haftalık ve günlük kaç saat üzerinden yapılacağı (KİK)

12.08.2010 tarih ve II.Y.23.00.0199/2010-41E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Erzincan İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 30.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Fatih Endüstri Meslek Lisesi Okul ve Pansiyon Tipi Atölye Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Nevzat Güneş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  28.07.2010 tarih ve 17874 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Başvuru konusu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan, ihale uhdesinde bırakılan Canpolatlar Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Salih Aydın-Sesa İnş. ve geçerli teklif sahibi Selkay İnş. Nak. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif ettikleri fiyatlar göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu ihaleye ait proje ve mahal listelerinde belirtilen imalatlara ait metrajların eksik çıkarıldığı kanaatine varıldığı; ihale üzerinde bırakılan ve teklifi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tüm isteklilerin hesap cetvellerinde yer alan iş kalemlerine ait miktarların herhangi bir metraj çalışmasına dayanmadan hazırlanmış afaki miktarlar oldukları ve yapılacak imalatlarla örtüşmediği; aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerce sunulan açıklamaların ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının beş ve altıncı bentlerine uygun olmadıkları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihalenin adı “Fatih Endüstri Meslek Lisesi Okul ve Pansiyon Tipi Atölye Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı” olarak belirtilmiştir.

            Aynı şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında bulunan belgelerden, ihaleye teklif veren 13 firmadan altısının 01.07.2010 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu tespit edilmiştir. Söz konusu yazıda, açıklık getirilmesi gereken hususlarla ilgili kısımda; “Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli ve bunları tamamlayıcı ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve bu analizleri destekleyici mahiyetteki proforma faturalar ve varsa diğer bilgi ve belgelerin verilmesi.” ifadeleri bulunmaktadır.

            Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerce yapılacak açıklamalarla ilgili olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine göre ; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

            1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

            2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

            istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

            d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.0         02 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir…” açıklaması,

            Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasında; “45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10.  Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasına göre, isteklilerce yapılan aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaların belgelere dayanması ve belgelere dayanılmaksızın yapılan veya belgeleri mevzuata aykırılık taşıyan açıklamaların kabul edilmemesi gerekmektedir.

a) Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerce, başvuru konusu ihaleye ait proje ve mahal listelerinde belirtilen imalatlara ait metrajların eksik çıkarıldığı veya iş kalemlerine ait miktarların herhangi bir metraj çalışmasına dayanmadan hazırlanmış afaki miktarlar oldukları iddiası ile ilgili olarak; ihale üzerinde kalan firmanın hesap cetvellerinde bulunan iş kalemlerine ait miktarlar ile idarece bir danışmanlık firmasına hazırlattırılan yaklaşık maliyet hesabında kullanılan belgelerdeki miktarlar karşılaştırıldığında, idarece ve istekli tarafından kullanılan kimi pozlarda farklılık olduğu, ortak olarak kullanılan pozlarda ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin tespit ettiği miktarların idarece bulunanlara göre daha az veya daha çok oldukları görülmesine karşın, söz konusu istekli tarafından çıkarılan metrajların doğruluğu konusunda idarece yapılmış bir tespite veya tetkike rastlanmadığı gibi, söz konusu isteklilerce çıkarılan metrajların neden yanlış oldukları ve doğru metrajların nasıl olması veya tespit edilmesi gerektiği konusunda baz alınması gereken herhangi bir belge veya açıklama başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer almadığından, mukayese etme imkânı olmamıştır.

İhale uhdesinde kalan Canpolatlar Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 14.07.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması, söz konusu açıklama dahilinde bulunan belgeler açısından incelendiğinde, okul binası inşaatı için 66, okul binası makine tesisatı için 19, okul binası elektrik tesisatı için 19, atölye binası inşaatı için 66, atölye binası makine tesisatı için 25 ve atölye binası elektrik tesisatı için 17 iş kaleminin bulunduğu altı adet hesap cetveli; 105 adet analiz; üzerinde sıhhi tesisat için 28 ve elektrik tesisatı için 23 olmak üzere toplamda 51 adet iş kaleminin bulunduğu, resmi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının kullanıldığını belirten bir liste ile “Teklifte kullanılan rayiçlerin proforma fatura bilgileri” başlıklı, ihale konu işin ifasında çalıştırılacak personele ait bir saatlik işçilik ücreti birim fiyatının belirtildiği 41 kalemden oluşan bir liste mevcuttur. Belirtilen evrak dışında, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında başka bir belgeye rastlanmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan firma tarafından kullanılan, resmi kurum ve kuruluşlarca yayımlanan birim fiyatların belirtildiği listede bulunan 51 adet iş kalemi haricinde kalan iş kalemleri için düzenlenen analizler incelendiğinde; örnek olarak 12.2202, 15.140/4, 16.003, 17.175/MK, 18.182… vb. şeklinde devam eden pozlara ait birim fiyatların, resmi kurum veya kuruluşça belirlenmiş birim fiyatların kârsız halinin altında olduğu görülmektedir. Söz konusu iş kalemlerine ait analizleri oluşturan alt pozlar incelendiğinde, kullanılacak malzemelere ait rayiç bedellerinin veya makine-ekipmanların saatlik ücretlerinin çoğunun, resmi kurum veya kuruluş tarafından yayımlanan bedellerle aynı oldukları tespit edilmiştir.

Bu durumda, analize konu olan iş kalemlerine ait birim fiyatların neden resmi kurum veya kuruluşça yayımlanan birim fiyatların altında olduğu incelendiğinde, söz konusu analizlerde bulunan işçilik rayiçlerinin tamamının, resmi kurum veya kuruluşça yayımlanan işçilik bedellerinden farklı olduğu görülmüştür. İhale üzerinde kalan firma, bir usta veya bir düz işçinin bir saatlik çalışma bedeli için 2,56 TL öngörmektedir. İhalenin yapıldığı 30.06.2010 tarihinde, asgari brüt ücretin 729,00 TL olduğu dikkate alındığında, haftalık 45 saat ve günlük 7,5 saat üzerinden yapılan hesap sonucunda, bir işçinin bir saatlik çalışması için teklif edilmesi gereken asgari ücretin 3,24 TL olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bir işçinin bir saatlik ücreti için teklif etmiş olduğu meblağın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bunun dışında, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bir belgede, idari şartnamenin 54 üncü maddesi gereğince talep edilen “inşaat all-risk sigortası” gideri için öngörülen 1.678,00 TL değerindeki tutar için tevsik edici bir belgeye de rastlanmamıştır.

            Yukarıda zikredilen kamu ihale mevzuatında yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde yapılan tespitler doğrultusunda, ihale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

            b) Aşırı düşük teklif açıklaması idarece kabul edilen ve başvuru sahibi firmanın itirazen şikâyet dilekçesinde adı geçen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Salih Aydın-Sesa İnşaat’ın 14.07.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; inşaat için 66, sıhhi tesisat için 18, kalorifer tesisatı için 5, müşterek tesisat için 11, okul binası elektrik tesisatı için 32 ve pansiyon binası elektrik tesisatı için 38 iş kaleminin bulunduğu altı hesap cetveli; 180 adet analiz; bir tanesi inşaat işiyle ilgili iki kalem, bir tanesi elektrik tesisatı ile ilgili 44 kalem ve diğeri makine tesisatı ile ilgili 38 kalemden oluşan üç adet proforma fatura sunduğu görülmüştür. Adı geçen isteklinin açıklamasında, zikredilen belgeler dışında başka bir evrak bulunmamaktadır.

            Mezkûr açıklama kapsamında, resmi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının kullanıldığını belirten herhangi bir liste bulunmamaktadır.

            Söz konusu isteklinin analizleri incelendiğinde, piyasadan teklif alınan özel birim fiyatlarla ilgili analizler dışındaki bütün inşaat analizlerinde, malzeme rayiçlerinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların aynısı olduğu görülmüştür. Belirtilen analizlerdeki ihzarat gerektiren (örneğin 08.008/1-makine ile kum-çakıl hazırlanması pozu) pozlar, makine işleri (örneğin 03.538-Arazözün bir saatlik ücreti) ile ilgili pozlar ve yardımcı analizlerde (örneğin 10.010/MK-400 kg çimento dozlu ince harç yapılması) teklif edilen birim fiyatların, adı geçen Bakanlık tarafından yayımlanan birim fiyatların altında oldukları görülmüştür. Ancak, bahsi geçen isteklinin, örneği verilenler gibi olan pozlar için alt analizleri sunduğu ve bahsi geçen bütün analiz ve analizlerde, zikredilen isteklinin iş kalemleri için teklif ettiği tutarların düşük olmasının nedeninin, işçilik rayiçlerinde Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlar yerine kendi belirlediği daha düşük birim fiyatları kullanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Analizleri yapılan iş kalemlerinin tamamındaki usta ve işçinin bir saatlik çalışması karşılığı teklif edilen birim fiyatın, adı geçen Bakanlık tarafından belirlenen rayiçlerden daha düşük olduğu belirlenmesine rağmen, bu rayiçlerden tamamının asgari teklif edilmesi gereken 3,24 TL veya üzerinde oldukları tespit edilmiştir.

            Ancak, inşaat kalemleri ile ilgili analizler arasında bulunan “Özel 1” poz numaralı “Laminant parke yapılması” isimli iş kalemi, “Özel İnş. 1” poz numaralı “Güçlendirme inşaatı işleri (rotfix)” isimli iş kalemi ve “Özel İnş. 2” poz numaralı “Güçlendirme inşaatı işleri (Eile epx 240 G 1 set*15 kg)” isimli iş kalemleri için destekleyici belgelerin sunulması gerekmektedir.

            Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan incelemede, “Güçlendirme inşaatı işleri (rotfix)” ve “Güçlendirme inşaatı işleri (Eile epx 240 G 1 set*15 kg)” isimli iş kalemleri için proforma fatura alındığı tespit edilmiştir. Fakat, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda verilen 45 inci maddesinin birinci fıkrasının altıncı bendinin (a) ve (b) alt bentlerine göre, isteklilerce proforma faturada teklif edilen malzeme veya işe bağlı olarak alış-satış faturası veya maliyet tespit raporu sunulması gerekli iken, bahsedilen proforma fatura ekinde böyle bir belge bulunmadığı görülmüştür. Ek olarak, “Özel 1” poz numaralı “Laminant parke yapılması” isimli iş kalemi için ise hiçbir destekleyici evraka rastlanmamıştır.

            Bunun haricinde, tesisat ve elektrik işleri ile ilgili iş kalemlerine ait analizlerde belirlenen birim fiyatların, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kârsız hallerinin üzerinde oldukları görülmüştür. Bu duruma rağmen, sözü edilen istekli tarafından, yukarıda da belirtildiği gibi, elektrik tesisatı ile ilgili 44 kalem ve makine tesisatı ile ilgili 38 kalemden oluşan iki adet proforma fatura sunulduğu görülmüştür. Anılan iki proforma faturadaki birim fiyatların, tam olarak, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kârsız hallerine karşılık geldikleri tespit edilmiştir. Elektrik ve makine tesisatı ile ilgili analizler arasında bulunan “Elk. Okul Özel 1”, “Elk. Okul Özel 2”, “Elk. Okul Özel 3”, “Elk. Pan. Özel 1”, “Elk. Pan. Özel 2”, “Elk. Pan. Özel 3”, “Sıh. Özel 1”, “Sıh. Özel 2”, “Sıh. Özel 1” ve “Sıh. Özel 3” isimli pozların, yukarıda belirtilen bir tanesi 44, diğeri 38 kalemden oluşan iki adet proforma fatura kapsamında bulunduğu belirlenmiştir. Ancak, inşaat kalemleri için sunulan proforma faturada olduğu gibi, bahsedilen iki proforma faturanın ekinde de Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda verilen 45 inci maddesinin birinci fıkrasının altıncı bendinin (a) ve (b) alt bentlerine göre, isteklilerce proforma faturada teklif edilen hususa bağlı olarak alış-satış faturası veya maliyet tespit raporu sunulması gerekli iken bu yönde herhangi bir evrak sunulmadığı görülmüştür.

            Yukarıda açıklanan sebeplerle, Salih Aydın-Sesa İnşaat’ın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) Aşırı düşük teklif açıklaması idarece kabul edilen ve başvuru sahibi firmanın itirazen şikâyet dilekçesinde adı geçen diğer bir istekli olan Selkay İnş. Nak. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.07.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; inşaat için 105, sıhhi tesisat için 22, kalorifer tesisatı için 14, müşterek tesisat için 24 ve elektrik tesisatı için 40 iş kaleminin bulunduğu beş hesap cetveli; her bir hesap cetveline ek olarak resmi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının kullanıldığını belirten birer liste; çeşitli inşaat pozlarına ait analizler ile bu analizleri destekleyici proforma fatura ve alış-satış faturaları ile iki adet kamyona ait araç ruhsatı ve inşaat iskelesi için alış faturası sunulduğu görülmüştür.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, sıhhi, kalorifer ve müşterek tesisat ile elektrik tesisatları için ön gördüğü pozların tamamı için resmi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının istekli tarafından öngörülen kâr oranlarıyla kullanıldığını gösteren listeler mevcuttur. İnşaatla ilgili iş kalemlerinin çoğu için ise resmi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının istekli tarafından öngörülen kâr oranlarıyla kullanıldığı belirlenmiştir. Fakat inşaatla ilgili bir kısım iş kalemi için ise bahsi geçen istekli tarafından belirlenen birim fiyatların kullanıldığı ve bu pozlar için analiz, proforma fatura ve alış-satış faturası gibi destekleyici belgelerin sunulduğu görülmüştür.

            Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda verilen 45.1.6 ncı maddesine göre, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır.

Geçici vergi dönemleri aşağıdaki gibidir:

Birinci dönem: Ocak-Şubat-Mart

İkinci dönem: Nisan-Mayıs-Haziran

Üçüncü dönem: Temmuz-Ağustos-Eylül

Dördüncü dönem: Ekim-Kasım-Aralık

İhalenin gerçekleştiği gün olan 30.06.2010 tarihi, ikinci geçici vergi beyanname dönemi içerisinde kalmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu proforma faturayı veren firmanın alış-satış faturalarının, son geçici vergi beyanname dönemi olan 2010 yılı birinci geçici vergi beyanname dönemine ait olması yada eğer son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamıyorsa bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2009 yılı dördüncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olması gerekmektedir.

            Yukarıda belirtilen analizi yapılan iş kalemlerine ilişkin proforma fatura ve alış-satış faturaları incelendiğinde, örneğin 19.055/C2 pozuna ilişkin olarak dış cephe ısı yalıtımı malzemesi için alınan proforma fatura ekindeki alış-satış faturalarının, 2010 yılı altıncı ayına ait olduğu; 23.241/A pozuna ilişkin olarak PVC doğrama yapımı ve montajı için alınan proforma fatura ekindeki alış-satış faturalarının, 2010 yılı altı ve yedinci aylarına ait olduğu; 25.015/1 pozuna ilişkin olarak antipas-astar-boya vb. malzeme için alınan proforma fatura ekindeki alış-satış faturalarının, 2010 yılı beş ve altıncı aylarına ait olduğu ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı tespit edilmiştir. Belirtilen pozlar dışında kalan diğer bütün pozlara ait analizlerin ekindeki alış-satış faturalarının da yukarıda verilen örneklerde olduğu gibi son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı belirlenmiştir.

            Bunun dışında, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bir belgede, idari şartnamenin 54 üncü maddesi gereğince talep edilen “inşaat all-risk sigortası” gideri için öngörülen 1.369,41 TL değerindeki tutar için tevsik edici bir belgeye de rastlanmamıştır.

            Yukarıda zikredilen kamu ihale mevzuatında yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde yapılan tespitler doğrultusunda, Selkay İnş. Nak. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata açısından yeterli olmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Canpolatlar Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Salih Aydın-Sesa İnşaat ve Selkay İnş. Nak. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.