|
ÖZET: Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) tarafından Çankaya Belediyesine aktarılması gereken otopark işletme gelirlerinin takip edilmediği ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, müşterek bahis gelirleri, Çankaya Belediyesinin ABB’ye olan vergi borçlarıyla mahsup edilmiştir. Ancak, bu mahsup işlemleri sonrasında kalan alacaklar takip edilmemiştir. Müze gelirlerine ilişkin ise herhangi bir muhasebe kaydı bulunmamaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince, ABB’nin elde ettiği gelirlerin belirli bir yüzdesinin ilçe belediyelerine aktarılması gerekmektedir. Çankaya Belediyesinin bu gelirlerin takibi ve tahsili konusunda sorumluluğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde Belediye Başkanı ve Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne aittir. Ancak, yapılan denetimlerde Çankaya Belediyesinin otopark gelirleri ve eğlence vergileri için gerekli işlemleri yerine getirmediği, müze gelirleriyle ilgili ise hiçbir kayıt bulunmadığı ortaya çıkmıştır. İdarenin açıklamalarında, geçmiş yıllara ait eğlence vergisi mahsuplaşmasının 2023 yılı içinde yapıldığı belirtilse de, işlemlerin neden eksik yapıldığına dair bir bilgi verilmemiştir. Otopark gelirlerinin tahsili için çalışmaların sürdüğü ifade edilse de, destekleyici belgeler sunulmamıştır. Bu nedenle, Çankaya Belediyesinin, gelirlerin doğru ve zamanında aktarımını sağlamak amacıyla etkili bir takip ve kontrol sistemi kurması gerekmektedir. |
BULGU: Ankara Büyükşehir Belediyesinden Aktarılacak Payların Takibinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Ankara Büyükşehir Belediyesince (ABB) tahsil edilerek Çankaya Belediyesine aktarılması gereken otopark işletme gelirlerinin Çankaya Belediyesince takip ve tahsil edilmediği, müşterek bahis gelirlerinin, Çankaya Belediyesinin ABB’ye olan vergi borçlarından aktarma süreleri geçtikten sonra mahsup edildiği ve mahsup edilemeyen kalan alacağın Çankaya Belediyesince takip ve tahsil edilmediği, müze gelirlerine ilişkin ise hiçbir muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür.
Ankara Büyükşehir Belediyesi;
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesi uyarınca, anılan Kanun’un 7’nci maddesine göre tespit edilen araç park yerlerinin işletilmesinden elde ettiği gelirin %50’sini,
Aynı madde gereğince, at yarışları dâhil müşterek bahislerden elde ettiği eğlence vergisinin %30’unu,
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 97’nci maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanlığına bağlı milli saraylar hariç belediye ve mücavir alan sınırları içinde işletilen her türlü müzelerin giriş ücretlerinin %5’i tutarında tahsil ettiği müze payının ise %75’ini,
ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtmalıdır.
Özetle; ABB tarafından tahsil edilen; araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50’si, müşterek bahislerden elde edilen eğlence vergisinin %30’u ve müze payının %75’i üzerinden Çankaya Belediyesinin nüfusu esas alınarak belirlenen tutarın Belediyeye gönderilmesinin takip edilmesi gerekmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca belediye gelirlerinin takip ve tahsil sorumluluğu öncelikle belediye başkanındadır. Bununla beraber 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60’ıncı maddesi ile gelirlerin takip ve tahsilinden sorumlu kılınan bir diğer organ mali hizmetler birimidir. Dolayısıyla ABB’den herhangi bir aktarım yapılmayan ve/veya zamanında aktarılmayan bahse konu gelirlerin takibine ilişkin sorumluluk Belediye Başkanı ve Mali Hizmetler Müdürlüğündedir.
Yapılan incelemede; Çankaya Belediyesince otopark işletme gelirlerinin takip ve tahsiline ilişkin hiçbir işlem yapılmadığı, eğlence vergilerinin tahsiline ilişkin işlemlerin eksik yapıldığı, ayrıca mahsup işlemlerine ilişkin kayıtların da zamanında yapılmadığı, müze gelirlerinin takip ve tahsiline ilişkin defter kayıtlarında da hiçbir işlemin olmadığı görülmüştür.
İdare cevabında, eğlence vergisine ilişkin geçmiş yıllara ilişkin mahsuplaşmanın 2023 yılı içinde yapıldığı ve mahsupların takibine devam edildiği bildirilmekte, işlemlerin neden eksik yapıldığına ve mahsuplaşma kayıtlarının zamanında yapılmadığına değinilmemektedir. Araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerinden payların tahsili için çalışmaların devam ettiği bildirilmiş fakat bu konuda yazışma veya işlemlere ilişkin kayıtlar gibi destekleyici belgeler ibraz edilmemiştir. Müze paylarına ilişkin ise herhangi bir açıklamada bulunulmamıştır.
Bu itibarla, Belediye tarafından söz konusu payların doğru ve zamanında Belediyeye aktarılmasını sağlamak üzere bir takip ve kontrol sisteminin kurulması ve ilgili yazışmaların yapılması ile kurumlararası gelir ve gider mahsuplaşmalarına gerek kalmaksızın söz konusu payların iletilmesinin sağlanması gerekmektedir.