|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bir belediye şirketinin araç kiralama ihalesinde Teknik Şartnameye uygun olmayan araçları kabul ettiği belirlenmiştir. Şirket, 16 Şubat 2023 tarihinde 24 ay süreli 126 araç kiralama ihalesi gerçekleştirmiş ve 30 Mart 2023’te kazanan firma ile sözleşme imzalamıştır. İhaleye ilişkin özel şartnamede, kiralanacak araçların 2022 model yılı ve üzeri ile maksimum 20.000 km olması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, ihaleyi kazanan firma, belirtilen süre içinde 38 aracı temin edememiş ve şirket, bu araçları yeniden fiyat zaptı yaparak kabul etmiştir.
Şirketin savunmasına göre, araçların temininde yaşanan zorluklar nedeniyle yeni fiyat zaptı oluşturulması gerekli hale gelmiştir. Ancak, ihale sürecinde katılımcı firmalar, belirtilen kriterlere göre teklif vermiştir. İhaleye katılan firmalar, 2022 model ve maksimum 20.000 km şartlarının temin süreleri açısından sorunlu olduğunu ifade ederek şikayette bulunmuşlardır. Bu durum, bazı firmaların ihaleye teklif vermemesine yol açmıştır. Sonuç olarak, Teknik Şartnameye uymayan araçların kabul edilmesi ve sözleşmedeki cezai müeyyidelerin uygulanmaması, ihale sürecinin gerekliliklerine aykırıdır. İdarenin, şartlara uymayan araçları kabul etmesi ve sözleşmenin feshi için gerekli adımları atmaması, denetim raporunda vurgulanan önemli bir husustur. |
BULGU: Araç Kiralama Hizmet Alımı İşinde Teknik Şartnameye Uymayan Araçların Kabul Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Yapılan incelemelerde, Şirketin Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesindeki Teknik Şartname Hükümlerine uymayan araçları kabul ettiği tespit edilmiştir.
Şirket, 16.02.2023 tarihinde 24 ay süreli 126 adet araç kiralama ihalesine çıkmış ve 30.03.2023 tarihinde ihaleyi kazanan firmayla sözleşme imzalamıştır.
Araç Kiralama Hizmet Alımı İhalesinin Özel Teknik Şartnamesinin 3’üncü maddesinde kiralanacak araçların 2022 model yılı ve üzeri olacağı 4’ncü maddesinde ise araç kilometrelerinin maksimum 20.000 olacağı belirtilmiştir.
Aynı ihaleye ilişkin Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde; yüklenicinin araç teslimatını 10 gün içinde tamamlayamadığı takdirde her araç için günlük sözleşme bedelinin %0,01 (onbindebiri) oranında ceza uygulanacağı ve toplam aykırılık sayısının 100’e ulaşması halinde 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Sözleşme ve Teknik Şartname hükümlerine göre yüklenicinin, iş başlangıcında Şirketin talep ettiği araçları belirlenen süreler içerisinde teslim etmesi, bu süreler içerisinde teslim etmemesi halinde gecikilen her gün için cezai müeyyideye tabi tutulması gerekmektedir.
İhale aşamasında 2022 model 20.000 km’de araç şartı getirilmesinin araç satın alınmasını zorunlu hale getirdiği araç temini yönünden ihaleye katlımı engelleyici nitelikler olduğu yönünde şikayetler gelse de bu şikayetler şirket tarafından dikkate alınmayarak reddedilmiştir. Fakat ihaleyi kazanan ve sözleşme yapılan araç kiralama şirketinin 38 adet aracı zamanında temin edemediği bunun üzerine idarenin teknik şartname de belirtilen özellikleri taşımayan araçları yeniden fiyat zaptı yaparak kabul ettiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; yaşanan üretici kaynaklı sıkıntılar nedeni ile bahsi geçen araçların temin edilemediği bu nedenle yeni fiyat zaptı oluşturulmasının zorunlu hale geldiği, yeniden fiyat zaptı yaparak kabul edilen araçların Teknik Şartnamede talep edilen özelliklerin üzerinde nitelikler taşıdığı, bu sebeple İSFALT A.Ş.’nin ek bir mali külfete katlanmak durumunda kalmadığı belirtilmiştir.
Ancak, ihaleye katılan istekliler ihale dokümanında belirtilen kriterleri göz önüne alarak teklif vermektedir. Nitekim ihale sürecinde yapılan şikayetlerin çoğunda, araçların 2022 model ve maksimum 20.000 km’de istenmesinin, araçların temin süreleri yönünden sıkıntılı olması sebebiyle, ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu belirtilmiştir. Bu nitelikte şikayette bulunan çoğu firma da ihaleye teklif vermemiştir. Şikayetlerden anlaşılacağı üzere araçların teminin güç olduğu ihale aşamasında bilinen bir husustur. İhale uhdesinde kalan yüklenici tüm bu şartları kabul ederek ihaleye teklif vermiş ve sözleşme imzalamıştır bu nedenle Teknik Şartnamede belirtilen araçları süresinde temin edemeyen yükleniciye sözleşmede hüküm altına alınan cezai müeyyidelerin uygulanması gerekirdi.
İdare savunmasının devamında fiyat zaptı yapılarak kabul edilen araçların Teknik Şartnamede talep edilen özelliklerin üzerinde nitelikler taşıdığını belirtse de yapılan incelemelerde bu araçların 2022 model ve/ya maksimum 20.000 km’de olma şartını taşımadığı görülmüştür.
Netice itibarıyla; yukarıda açıklanan Teknik Şartname hükümlerinde belirtilen özellikleri taşımayan araçların kabul edilmemesi ve Sözleşmede yer alan cezaların uygulanıp işe başlama tarihinin üçüncü gününde özel aykırılık hali 100’ü geçtiği için de teminatın gelir kaydedilerek sözleşmenin fesih edilmesi gerekirdi.