ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinin araç kiralama hizmet alımı ihalesinde yerlilik şartı aranmamıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 16. maddesi, teknik şartnamelerin verimlilik ve fonksiyonellik sağlarken, rekabeti engelleyici unsurlar içermemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, şirketin 2024 yılında gerçekleştirdiği araç kiralama ihalesinin teknik şartnamesinde ve sözleşmesinde yerlilik oranlarına dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. İhale sonucunda kiralanan 21 araçtan yalnızca 2’sinin yerlilik şartını taşıdığı anlaşılmıştır.

Bu bulgular ışığında, şirketin gelecekteki araç kiralama hizmet alım ihalelerinde yerlilik şartını dikkate alacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, ihale kapsamında kullanılacak malzeme, araç ve ekipmanın teknik özelliklerinin, yerli mal kullanımını teşvik edecek şekilde belirlenmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır.

BULGU: Araç Kiralama Hizmet Alımı İşinde Yerlilik Şartı Aranmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin araç kiralama hizmet alımı ihalesinde yerlilik şartı aranmadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde,

“İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(4) (Değişik fıkra: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.”

hükmü yer almaktadır.

İlgili hüküm çerçevesinde idarelerin araç kiralama gibi hizmet alımı ihalelerinde yerlilik oranlarına uyulacak şekilde uygulamalar yapması gerektiği değerlendirilmektedir.

Yapılan incelemelerde Şirketin 2024 yılında yaptığı araç kiralama hizmeti alımı ihalesine ilişkin teknik şartname ve sözleşmede kiralanacak araçların yerlilik oranlarına ilişkin herhangi bir hüküm olmadığı görülmüştür. İhale neticesinde kiralanan 21 araçtan 2’sinin yerlilik şartını taşımadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından özetle; bundan sonraki süreçte yapılacak araç kiralanmasına yönelik hizmet alım ihalelerinde yerlilik şartını öne çıkaracak unsurlara dikkat edileceği, ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Şirketin ihale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özelliklerini, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlemesi gerekmektedir.