Araç Kiralama İhalelerine İlişkin İhale Dokümanlarında Belirsizliğe Yol Açan Düzenlemelerin Yer Alması (Sayıştay)

BULGU: Araç Kiralama İhalelerine İlişkin İhale Dokümanlarında Belirsizliğe Yol Açan Düzenlemelerin Yer Alması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

Başkanlık tarafından ihalesi yapılan 18 Adet Muhtelif Araç Kiralanması İşi’ne ait ihale dokümanında belirtilen kasko değerinin %2 sınırının aşıldığı, teknik şartnamede belirtilen araç grup sayısı ile birim fiyat teklif cetvelindeki araç grup sayılarının aynı olmadığı görülmüştür.
18 Adet Muhtelif Hizmet Aracı Kiralanması İşine Ait Teknik Şartname’nin “Muhtelif Kiralık Hizmet Araçlarının Teknik Özellikleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Sözleşme kapsamında kiralanması planlanan araçların özellikleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Tablo: 18 Adet Muhtelif Hizmet Aracı Kiralanması İşine Ait Araçların Teknik Özellikleri

Araçların aylık kira bedelleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan, Kasko Değer Listesindeki bedelin %2’si tutarı üzerinden hesaplanacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.
Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar ” başlıklı 9’uncu maddesinde ise;
“Hizmet. .Alımı .Suretiyle ..Taşıt ..Edinilmesine. ..İlişkin ..Esas. _ve. .Usullerde . .Değişiklik Yapılması..Hakkında.02.10.201.4..tarih.ve. 2.9.1.37. sayılı Resmi. Gazeteye.göre.“Aylık. kiralama. bedeli..(katma.değer.vergisi. hariç,. her. türlü. bakım-onarım,.sigorta. ve. benzeri.giderler. dahil), taşıtın.. Türkiye. Sigorta,. Reasürans. ve..Emeklilik.Şirketleri.Birliği. tarafından.yayımlanan. ve harcama. talimatının .verildiği. .yılın.. ocak. ayı. itibarıyla. uygulanacak. Motorlu. .Kara. . Taşıtları. Kasko. Değer .Listesinde. yer. alan. kasko. sigortası. değerinin. % . 2’si.ni aşmayacaktır.”. (Bu. Teknik. şartnamenin .Tablo. _1“de. belirtilen. .4X4 ARAZİ TİPİ TİCARİ ARAÇ (PICK-UP), için. .kasko. sigortası. değerinin. %. 21si. aranmaz.-!. maddesi gereğince. istekliler,. teklif.,ettikleri. araçlara. ilişkin. marka. .ve model.. belirten. bir. listeyi. .teklif. mektubu. ekinde. idareye. sunaeaklar.dır.fT.ekl.if.Edilen. Araç. _ Listesi, . _ Teknik. _ Şartnamede.. ve.. birim. .fiyat.. teklif, .cetvelinde.. _ belirtilen _ listeye.. uygun hazırlanacaktır-^ ifadesine yer verilmiştir. Aynı hüküm İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde de yer almaktadır.
İhale dokümanı içinde yer alan Araç Kiralama İhalesi Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki araç grupları ve miktarları aşağıdaki gibidir:

İstekli olabilecek kişiler açısından kasko değer kontrolünün nasıl yapılacağına ilişkin belirsizliğin oluşmaması ve yüklenicinin teklif ettiği araçların aylık kira bedellerinin kasko değerinin %2’sini geçip geçmediğinin kontrolünün yapılabilmesi için Teknik Şartname’de kaç grup araca yer veriliyor ise birim fiyat teklif cetvelinde de aynı sayıda araç grubuna yer verilmesi gerekmektedir.
İşin Teknik Şartnamesi’nde 6 grup araç belirlenirken, birim fiyat teklif cetvelinde binek araç grupları birleştirilerek 4 grup araca yer verilmiştir. Fakat Teknik Şartname’de ifade edilen kasko değerinin %2’si kontrolü yapılırken binek araçlara ilişkin olarak isteklinin sunduğu teklif edilen birim fiyat ile her bir binek aracın kasko değerinin ayrı ayrı mukayese edilmesi gerekirken, araçların tümünün toplam kasko değeri üzerinden kontrol yapılmıştır. Farklı nitelikte, farklı donanım ve segmentlerde olan kasko değerleri arasında ciddi farklılıklar bulunan araçlara birim fiyat teklif cetvelinde tek satır açılması tekliflerin değerlendirilmesi açısından belirsizliğe ve karışıklığa yol açmaktadır.
Bunun yanı sıra Teknik Şartname ve İdare Şartname’nin “Diğer Hususlar” bölümünde yer verilen metinde Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın ilgili maddesinden alıntı yapılarak isteklilerin teklif ettikleri araçlara ilişkin marka ve model belirten bir listeyi teklif mektubu ekinde idareye sunacakları ifade edilmiştir. Fakat usul ve esaslara yer verilirken ilgili madde içerisinde yer alan “ocak ayı kasko değeri” ifadesi olduğu gibi alıntı yapılmıştır. Teknik Şartname’de araçların aylık kira bedellerinin kasko değerinin %2’sini geçmeyeceği ifade edilmiş ise de ihale dokümanında hangi kasko değerinin esas alınacağı belirtilmemiştir. “Diğer Hususlar” başlıklı bölümde yer verilen metin dışında hangi kasko değerinin esas alınacağı belirtilmediği için teklif edilen birim fiyatın kontrolünde ocak ayı kasko değerinin esas alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kasko değer kontrolünün teklif edilen binek araçların toplam kasko değeri üzerinden yapıldığı, ayrı ayrı kasko değer sınır tespiti yapılmadığı ve ocak ayı kasko değerleri yerine teklif tarihi itibarıyla güncel kasko değerlerinin esas alındığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda ifade edilen tespitler doğrultusunda araç kiralama ihalelerine ilişkin dokümanlarda, belirsizliğe yol açacak düzenlemelere yer verilmemesi; kasko değer tespitinde hangi ayın kasko değerinin esas alınacağının açıkça ifade edilmesi ve buna uygun olarak gerekli kontrollerin yapılması sağlanmalıdır.