ÖZET: Belediyenin araç kiralama ihalesinde yakıt hariç olarak kiralanması gereken taşıtların yakıt dahil olarak kiralandığı tespit edilmiştir. Yapılan mevzuata göre, Belediyenin kiraladığı taşıtların yakıt hariç olarak kiralanması gerektiği ve taşıt teriminden anlaşılması gerekenin 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 2’nci maddesinde sayılanlar dışında kalanlar olduğu görülmektedir. Yapılan incelemede, Belediyenin kiraladığı taşıtların yakıt dahil olarak kiralandığı ve akaryakıt giderlerinin kiralama işlemine dâhil edilmeden yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Bu durumun Belediyenin malî kaynaklarını olumsuz etkileyeceği ve mevzuata aykırılık teşkil edeceği belirtilmiştir.

BULGU: Araç Kiralama İşinin Yakıt Dâhil Olarak İhale Edilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin araç kiralama ihalesinde, yakıt hariç olarak kiralama yapılması gerekirken yakıt dâhil olarak kiralama yapıldığı görülmüştür.
17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde,
“Kanun: 05.01.1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununu”
Aynı fıkranın (d) bendinde,
“Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını”
İfade eder denilmektedir.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in,h izmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esaslarının belirilendiği 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde;
“Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.” denilmektedir.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 2’nci maddesinde ise traktör, arazöz, motorla işleyen her çeşit ziraat ve inşaat makineleri, hava taşıtları ve zırhlı ambulanslar ile münhasıran askeri maksatlar için kullanılan ve ordunun silah ve teçhizatından madut bulunan taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabi değildir denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin kiraladığı taşıtların yakıt hariç olarak kiralanması gerektiği, taşıt teriminden anlaşılması gerekenin ise 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 2’nci maddesinde sayılanlar dışında kalanlar olduğu görülmektedir.
Yapılan incelemede aşağıdaki Tabloda belirtilen taşıtların, anılan mevzuata aykırı olarak yakıt dahil kiralandığı görülmüştür.
Tablo 9: Yakıt Dahil İhale Edilen Araç Listesi

Sıra
no
İhale Kayıt Numarası İlgili Müdürlük Araç Cinsi
1 2022/1162207 Temizlik İşleri Müdürlüğü NPR- Çöp Toplama Aracı Kamyonet Pikap Transit Sedan Araç
2 2021/526205 Fen İşleri Müdürlüğü Pikap Transit Panelvan
3 2021/476864 Park ve Bahçeler Müdürlüğü Çift Sürgülü Van Tipi Araç Transit (Kamyon) Transit (Kamyonet)

Belediye tarafından hizmet alımı suretiyle taşıt kiralanması işlemlerinde akaryakıt giderlerinin kiralama işlemine dâhil edilmeden yapılması gerekmektedir.