ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesinin araç kiralama hizmet alımlarında mevzuata aykırı uygulamalar tespit etmiştir. İncelemeler sonucunda, kiralanan araçların yaşlarının yasal sınırların üzerinde olduğu belirlenmiştir. 01.04.2006 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, binek ve station-wagon araçların 10, diğer taşıtların ise 15 yaşından büyük olmaması gerekmektedir. Ancak, kamu idaresi tarafından yapılan kiralamalarda 2004 ve 2005 model araçların kullanıldığı görülmüştür. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmadığını ortaya koymaktadır.

Ayrıca, kiralanan araçların bakım ve onarım giderlerinin kamu idaresi tarafından üstlenildiği tespit edilmiştir. Mevzuat gereği bu giderlerin yükleniciye ait olması gerekirken, yapılan sözleşmelerde bu masrafların idare tarafından karşılanacağına dair hükümler bulunmaktadır. Bu durum, kamu idaresinin sorumluluğunda olmayan harcamaları üstlenmesine yol açmakta ve kaynakların yanlış alanlarda kullanılmasına neden olmaktadır.

Son olarak, araç kiralama hizmetlerine ilişkin hakediş raporlarının düzenlenmediği görülmüştür. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği uyarınca, hizmet alımlarında hakediş raporlarının düzenlenmesi zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, gerekli belgelerin eksik olduğu ve bu durumun kamu harcamalarının belgelendirilmesinde sorunlar yaratabileceği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu konulara dikkat edilerek gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir.

BULGU: Araç Kiralamalarında Hatalı Uygulamalar Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresince yapılan araç kiralama hizmet alımlarında mevzuata aykırı uygulamalar olduğu görülmüştür.

Kiralanan Araç Yaşlarının Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

Kiralanan araç yaşlarının yasal sınırların üzerinde olduğu görülmüştür.

01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtların 10 yaştan, diğer taşıtların ise 15 yaştan büyük olamayacağı hükmü düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresince 12 aylık minibüs ihtiyacının giderilmesi için yapılan iki adet araç kiralama hizmet alım işinde, araçlardan birisinin 2004 model, diğerinin ise 2005 model olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu hatalı uygulama kamu kaynaklarının etkili, verimli ve mevzuata uygun kullanılmamasına sebep olmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, tespit edilen konuya dikkat edilerek gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından, araç kiralaması hizmet alım işlerinde kiralanacak araçların yaşlarının mevzuatta öngörülen sınırı aşmamasına özen gösterilmesi gerekmektedir.

Kiralanan Araçlarda Bakım ve Onarım Giderlerinin Kamu İdaresi Tarafından Üstlenilmesi

Kiralanan araçların bakım ve onarım giderlerinin Kamu İdaresince üstlenildiği görülmüştür.

01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde kiralanacak taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderlerinin yükleniciye ait olacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresince 12 aylık minibüs ihtiyacının giderilmesi için yaptılan iki adet araç kiralama hizmet alımı işine ilişkin sözleşmede araçlara ait bakım ve onarım masraflarının İdare tarafından ödeneceğine ilişkin sözleşmede hüküm bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresinin kendisini bu hatalı sözleşme ile bağıtlaması, Kamu İdaresinin sorumluluğunda olmayan bir harcama kalemini üstlenmesine ve kaynaklarını görev ve yetkisinde olmayan alanlara sarf etmesine yol açmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, tespit edilen konuya dikkat edilerek gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından araç kiralama hizmet alımlarında bakım ve onarım masraflarının üstlenilmemesi, bu masrafların yüklenici tarafından karşılanması gerekmektedir.

Araç Kiralama Hizmet Alım İşinin Yakıt Masrafı Dahil Yapılması

Kamu İdaresinin yaptığı araç kiralama işinde, alımın yakıt masrafları yüklenici tarafından karşılanacak şekilde yapıldığı görülmüştür.

01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde kiralanacak taşıtların yakıt hariç olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Şehir dışından gelecek misafirlerin Ergan Dağı’nda gezdirilmesi için 11 adet 19 kişilik aracın şoförlü olarak kiralanması işinin sözleşmesinin incelenmesi neticesinde, yakıt masraflarının da hizmet alımı kapsamına dahil edildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, tespit edilen konuya dikkat edilerek gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından, araç kiralaması hizmet alımlarının yakıtın kendisi tarafından karşılanacak şekilde yapılması gerekmektedir.

Hizmet İşleri Hakediş Raporu Düzenlenmemesi

Kamu İdaresinin, araç kiralama hizmetlerine ilişkin yaptığı ödemelerde hakediş raporu düzenlenmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Hakediş raporu” başlıklı 6’ncı maddesinde, ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanıp, yetkili makamca onaylanması zorunlu olan hizmet işleri hakediş raporunun düzenlenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede; şehir dışından gelecek misafirlerin Ergan Dağı’nda gezdirilmesi için 11 adet 19 kişilik otobüsün kiralanması işi ve mehter takımının şehir dışına taşınması için bir adet 45 kişilik otobüs kiralanma işlerin, ödeme emri belgesine ekli evrakların içerisinde hizmet işleri hakediş raporu düzenlenmediği, herhangi bir puantaj veya iş emri bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu eksiklik, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığının ve gerçekleştirildiğinin belgelendirilememesine, dolayısıyla iç kontrol sisteminin işleyişinde aksaklıklara ve Kamu İdaresi ile yüklenici arasında ileride doğabilecek muhtemel uyuşmazlıklarda İdarenin ispat gücünün zayıflamasına yol açmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, hizmet işlerine ait hakediş raporunun düzenlenmeye başlandığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından, giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuatta öngörülen usul ve esaslara uygun hareket edilerek kanıtlayıcı belgelerin tam olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.