|
ÖZET: Araç kiralama hizmet alımı ihaleleri, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, akaryakıt dahil olarak gerçekleştirilmiştir. Büyükşehir Belediyesi Kamu İdaresi tarafından yürütülen katı atık toplama ve nakli hizmetleri için yapılan bu ihalelerde, araçların sözleşme süresince kullanacağı akaryakıtın da ihale kapsamına alındığı tespit edilmiştir. 237 sayılı Taşıt Kanunu’na göre, kamu idareleri tarafından kullanılacak araçların belirli düzenlemelere tabi olduğu ve akaryakıtın ihale kapsamında olmaması gerektiği belirtilmiştir.
Kanunun 12. maddesi, resmi taşıtların bütçe olanaklarıyla uyumlu bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla çeşitli düzenlemeler getirmiştir. Bu kapsamda, kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, akaryakıt hariç olarak edinilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı’nın gerçekleştirdiği ihalelerin, mevzuat hükümlerine aykırı olarak akaryakıt dahil bir şekilde yapıldığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulguyu titizlikle değerlendirdiğini ve ihale mevzuatına uyum sağlamak için gereken hassasiyeti göstereceğini belirtmiştir. Ancak, mevcut durumda yapılan uygulamanın kamu menfaatini korumaya yönelik olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, akaryakıt maliyetinin de dahil olduğu araç kiralama hizmet alımının, ilgili düzenlemelere aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Araç Kiralanması Hizmet Alımı İhalelerinin Akaryakıt Dahil Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından katı atık toplama ve nakli hizmetinin gerçekleştirilmesi için yapılan araç kiralama hizmet alımı ihalelerinin araçların sözleşme süresi boyunca kullanacağı akaryakıt dahil bir şekilde ihale edildiği tespit edilmiştir.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun Şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri tarafından kullanılacak araçların Kanun kapsamında olduğu hüküm altına alınmış olup, mezkûr Kanun’un 2’nci maddesinde belirtilen araçların ise Kanun hükümlerine tabi olmadığı ifade edilmiştir.
Aynı Kanunu’un 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Resmi taşıtların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklariyle uyumlu bir biçimde kullanımını sağlamak üzere;
Akaryakıt, yağ ve diğer ikmal gereksinimlerinin ve onarma işlerinin sağlanması,
Gereğinde bunların yönetimlerinin tek elden yapılması,
Bakım, onarım, ikmal ve yönetim işlerinin yürütülmesinde, gerektiğinde, belli kurumlara görev verilmesi,
Ekonomik olmayan taşıtların ekonomik olanlarıyla değiştirilmesi,
Resmî taşıtları sürebilecek kamu görevlilerinin belirlenmesi,
Hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlar,
İçin gerekli esas ve usûller Cumhurbaşkanınca saptanır.”
Düzenlemesi yapılmıştır.
Anılan Kanun’un 12’nci maddesinde yer alan düzenlemeye dayanılarak hazırlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Temel Amaç” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasındaki temel amacın, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu açıklanmış; Usul ve Esasların “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise kapsamdaki taşıtların, temel amaç çerçevesinde, yakıt hariç olmak üzere şoförlü veya şoförsüz edinilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu düzenlemeler uyarınca, kapsama dahil idarelerin hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlara ilişkin olarak yaptıkları ihalelerde taşıtların sözleşme süresi boyunca kullanacakları akaryakıtı aynı hizmet alımı ihalesi kapsamında tedarik etmeleri mümkün görülmemektedir.
Ancak, yapılan incelemede Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı tarafından yapılan katı atık toplama ve nakline ilişkin araç kiralama hizmet alımı ihalelerinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak akaryakıt dâhil bir şekilde ihale edildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Söz konusu bulgunun, titizlikle değerlendirilmiş olduğu, ihale mevzuatına tam uyum sağlanması adına gerekli hassasiyetin gösterileceği, ancak, bu spesifik durumda yapılan uygulamanın yukarıda belirtilen olağanüstü ve hayati koşullar altında kamu menfaatini korumaya yönelik olduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Akaryakıt maliyeti de dahil bir şekilde araç kiralaması hizmeti alınmasının Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin anılan düzenlemelerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.