Aritmetik hata nedeniyle bir kuruşluk farkın teklifin geçerliliğini etkilemesi mevzuata uygun mudur (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetlebaşvuru konusu ihaleye verdikleri teklifin idarece aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve sorgulandığı, 06.10.2012 tarihinde tebellüğ ettikleri kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Ağrı Anadolu Güvenlik-Megisa Serhad Güvenlik İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığını öğrendikleri, kendi teklifleri dışındaki tekliflerin birim fiyat teklif cetvelinin resmî ve dinî bayramlar çalışma ücreti kaleminde aritmetik hata bulunduğu, bu tekliflerin KİK Modülü kullanılarak 12.063,22 TL olarak hesaplandığı ve bu rakamın hatalı olduğu, doğru sonucun 12.063,23 TL olması gerektiği, dolayısıyla teklif veren ve tekliflerinde aritmetik hata yapan tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin incelenmesinden ihalenin 30 kişi ile 14 ay, 16 gün süreli özel güvenlik hizmeti alımı ihalesi olduğu, açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde:

“25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, harç, resim giderleri ve sözleşme ile ilgili diğer giderler teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücret ödenmesi öngörülmüştür. Personelin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde calışacağı toplam gün sayısı 307,5 GÜN olup teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Yol giderleri; Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Teklif fiyatına dahil edecektir.
Yol giderleri; nakdi olarak ödenecek ve bordro da gösterilecektir.
Yol giderleri hesaplanırken aylık gün sayısı 26(yirmialtı) olarak esas alınacaktır.
Personelin yol giderleri günlük brüt; 5,00 TL
b) Yemek giderleri; Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Teklif fiyatına dahil edecektir.
Yemek giderleri; nakdi olarak ödenecek ve bordro da gösterilecektir.
Yemek giderleri hesaplanırken aylık gün sayısı 26(yirmialtı) olarak esas alınacaktır.
Personelin yemek gideri günlük brüt 4,00-TL olarak hesaplanacaktır.
c) Çalıştırılacak personelin teknik şartnamede cinsi ve miktarı tarif edilen giyim eşyası yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ayni olarak verilecek giyim, 5188 sayılı Kanun ve İkincil Mevzuatı hükümlerine uygun olmalıdır

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanması öngörülen malzemelerin tüm giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

5188 sayılı yasa gereği yapılması zorunlu olan, esas ve usulleri Hazine Müsteşarlığınca belirlenen, özel güvenlik görevlileri için “Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigorta ” bedeli teklif fiyatına dahildir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası Risk Prim Oranı %1,0 dir.”düzenlemesi,

İdari Şartname ekinde,

düzenlemesi bulunmaktadır.

25.09.2012tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi sonucunda ihaleye sunulan 9 tekliften idarece kârsız yaklaşık maliyetin (664.587,26 TL ) altında kalan 7 teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 3 isteklinin tekliflerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca 6 istekliye ait teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin en düşük teklif fiyatı veren Ağrı Anadolu Güv.-Megisa Serhad Güv. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Aktif Güv. Ltd. Şti. ne ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda anılan düzenlemeleri esas alınarak Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülünde yapılan hesaplama sonucu asgari işçilik maliyeti toplamının (resmî ve dinî bayram çalışma ücreti, yemek ve yol gideri ile %3 oranındaki sözleşme gideri dahil, giyim hâriç olmak üzere) 648.189,82 TL olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37′ nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5.2.1’inci maddesinde “İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması halinde bu durumun aritmetik hata olarak değerlendirileceği açıklanmış, aritmetik hata bulunan tekliflerin ise değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Tebliğin 79.7’nci maddesinde “İşçilik Hesaplama Modülü”nün Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlandığı hususu belirtilmiş olmakla birlikte, sözü edilen modülün taraflarca kullanılma zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolayısıyla, personele ilişkin maliyetlerin ilgili mevzuata göre doğru bir şekilde hesaplanması hususundaki yükümlülük isteklilerde olup, anılan modülün kullanılıp kullanılmaması, söz konusu yükümlülüğü ortadan kaldırmamaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat cetvelinin şikâyete konu kısmı aşağıdaki gibidir.

Şikâyete konu olan ve idarece 307,5 gün olarak belirlenen resmî-dinî bayram günlerinde çalışacak personele (30 güvenlik görevlisine) ödenecek çalışma ücretine ilişkin iş kaleminin toplam tutarının manuel hesaplanması sonucunda:

Günlük işveren prim toplamına ( 6,74 TL) günlük ücretin (31,35 TL) ilave edilmesiyle bulunan 38,09 TL lik bedele %3 sözleşme gideri eklendiğinde (38,09 TL * 1,03 =39,23 TL) bulunan birim fiyatın 39,23 TL olduğu, günlük birim fiyatın (39,23 TL) genel tatil gün sayısı (307,5 gün) ile çarpılması sonucunda 12.063,225 TL nin elde edildiği, anılan Tebliğ hükmü gereğince virgülden sonra yuvarlama yapıldığında söz konusu iş kalemi için teklif edilmesi gereken 12.063,23 TL tutarına ulaşıldığı,

KİK Modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda;

Genel tatil ücretinin hesaplanmasında baz alınacak olan günlük birim fiyatın 39,23 TL olduğunun görüldüğü, birim fiyatın manuel hesaplanması ile modül kullanılarak hesaplanması arasında fark olmadığı, ancak modül kullanılarak hesaplanması sonucunda (39,23 TL * 307,5 gün) iş kaleminin toplam tutarının 12.063,22 TL olduğunun görüldüğü, bu miktarın olması gerekenden 1 kuruş daha az olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Ağrı Anadolu Güv.-Megisa Serhad Güv. İş Ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Aktif Güv. Ltd. Şti., Bulut Özel Güv. Ltd. Şti. ve başvuru sahibine ait teklif mektubu eki teklif birim fiyat cetvelleri incelendiğinde:

Ağrı Anadolu Güv.-Megisa Serhad Güv. İş Ortaklığı ile başvuru sahibinin genel tatil ücreti için yuvarlama yapılarak elde edilen doğru sonuç olan 12.063,23 TL teklif verdiği, söz konusu tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Bulut Özel Güv. Ltd. Şti.nin genel tatil ücreti için 12.300,00 TL teklif verdiği, adı geçen isteklinin birim fiyatı 40 TL belirlemesi sebebiyle (307,5 gün * 40 TL ) farklı bir miktar teklif ettiği, ancak yuvarlama hatası yapmadığı, söz konusu teklifin geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Aktif Güv. Ltd. Şti. nin genel tatil ücreti için 12.063,22 TL teklif verdiği, modül kullanılarak yapılan hesaplamada yuvarlama hatası yapıldığı, söz konusu iş kalemi için verilen teklifin “yapılan yuvarlama hatası” sebebiyle “ödenmesi gereken gerçek miktar olan 12.063,23 TL”den 1 kuruş az olduğu, bu hatanın aritmetik hata kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu bağlamda adı geçen isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata aykırı olduğu, bu itibarla teklifin geçerli teklif olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Aktif Güv. Ltd. Şti. ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65′ inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54′ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.