|
ÖZET: Batman Belediyesi Personel AŞ, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, arşiv araştırması sonuçları beklenmeden işçi alımı gerçekleştirmiştir. Arşiv araştırması, adayların adli sicil kayıtları, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadıkları, mahkeme kararları ve kamu görevinden çıkarılma gibi durumların tespit edilmesini amaçlamaktadır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, belediyeler ve bağlı kuruluşlar, personel alımında belirli şartlara uymak zorundadır. Bu bağlamda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri, adayların belirli suçlardan mahkûm olmamış olmalarını şart koşmaktadır.
Belediye şirketi, 05.07.2024 tarihinde İŞKUR üzerinden 121 kişilik işçi alımı ilan etmiştir. Ancak, arşiv araştırması talebi 15.08.2024 tarihinde yapılmasına rağmen, 08.10.2024 tarihinde 113 kişinin işe alımı gerçekleştirilmiştir. Kamu İdaresi, arşiv araştırma sonuçlarının daha sonra alındığını ve gelecekte benzer durumların yaşanmaması için önlemler alındığını belirtmiştir. Ancak, geçmişteki işlemlerin etkisi açısından bu durumun yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, belediye şirketinin personel alımlarında arşiv araştırması sonuçlarının beklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu güvenliğinin sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Arşiv Araştırması Sonucu Beklenilmeden İşçi Alımı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Batman Belediyesi Personel AŞ üzerinden yapılan işçi alımlarında arşiv araştırması sonucu beklenilmeden işe alımların gerçekleştirildiği görülmüştür.
Arşiv araştırması, kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171’inci maddesinin beşinci ve 231’inci maddesinin on üçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 24’üncü madde kapsamında, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların 657 sayılı Kanun’un 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşıması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Genel ve Özel Şartlar” başlıklı 48’inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde, Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmama şartı bulunmaktadır.
01.01.2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 Ve Geçici 24 Üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul Ve Esaslar’ın “Başvuruda istenilen belgeler, başvuru şekilleri” başlıklı 7’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında, Başvuru sahipleri hakkında 12.01.2018 tarihinde 14.02.2000 tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine uygun olarak başvuru sırasında ilgili Yönetmelik ekindeki form doldurulmak suretiyle arşiv araştırması yapılması Bakanlıklar ve merkezi Ankara’da bulunan idarelerin merkez teşkilatları için Emniyet Genel Müdürlüğünden, diğer idareler ile taşra teşkilatları için ise il valiliklerinden topluca isteneceği, ilgili mercilerden intikal eden arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinin tespit komisyonunca yapılacağı ifade edilmiştir.
Belediye şirketi tarafından 05.07.2024 tarihli İş ve İşçi Bulma Kurumu (İŞKUR) ilanı ile 121 kişilik işçi alımına çıkılmıştır. 15.08.2024 tarihinde söz konusu ilan kapsamında yapılacak işe alımlara esas olmak üzere arşiv araştırması talebinde bulunulmuştur. Ancak arşiv araştırması sonucu beklenilmeden 08.10.2024 tarihinde 113 kişinin sigorta tescili yapılarak işe alımı gerçekleştirilmiştir.
Kamu İdaresi, arşiv araştırma sonucu beklenilmeden işe başlatılan personel hakkında sonradan gerekli arşiv araştırma sonucunun alındığını, bundan böyle ise benzer şekilde mevzuata aykırılık durumunun yaşanmaması adına önlem ve tedbirlerin alındığını belirtmişse de, bunun geçmiş işleme etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, Belediye şirketi bünyesinde işe alımı gerçekleştirilecek personeller hakkında, arşiv araştırması sonuçları beklenerek işlem tesis edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.