|
ÖZET: Asansör periyodik kontrolü sürecinde, muayene kuruluşunun yönetmelikte belirtilen usullere aykırı olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesi’ne ait asansörlerin periyodik kontrollerinin, muayene ücretlerinde idare payı belirlenmeden, belediyenin gösterdiği asansörlerin muayenesinin bedelsiz yapılması karşılığında gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. Yönetmelik, ilgili idarenin kendi sorumluluğundaki asansörlerin kontrolü için Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir muayene kuruluşuyla protokol imzalanmasını zorunlu kılmakta ve kontrol ücretinin belirlenmesinde ilgili idare payının açıkça belirtilmesini istemektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, muayene kuruluşuyla imzalanan protokolde, ilgili idare payının alınmayacağı ve ABB’ye ait tesislerdeki asansörlerin muayene işlemlerinin ücretsiz olacağına dair ifadelerin yer aldığı görülmüştür. Ancak, bu durumun yönetmelik hükümleriyle çeliştiği ve periyodik kontrol işlemlerinin ücretsiz yapılacağı yerlerin genişletilmesinin de protokole uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, ABB’nin yetkilendirdiği muayene kuruluşunun, diğer belediyelere ait tesislerdeki asansörlerin muayene işlemlerini yetkisiz bir şekilde gerçekleştirdiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, asansör periyodik kontrolü ve muayenesi için gelir elde edilmesi isteniyorsa, bu durumun yönetmelikte belirlenen çerçevede düzenlenmesi gerektiği, aksi takdirde protokollerde belediyenin işlettiği tesislerdeki muayene işlemlerinin ücretsiz yapılmasına dair bir düzenleme olmaması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Asansör Periyodik Kontrol İşinde Muayene Kuruluşunun İlgili Yönetmelikte Belirtilen Usuller Dışında Görevlendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
ABB’nin yetki alanında bulunan asansörlerin periyodik kontrolünün yaptırılması işinde muayene kuruluşunun, asansör muayenesinden alınacak ücretlerde idare payı belirlenmeyip bunun yerine belediyenin gösterdiği asansörlerin muayene işlerinin bedelsiz yaptırılması karşılığında görevlendirildiği tespit edilmiştir.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin;
“Periyodik kontrol esasları” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, ilgili idarenin kendi sorumluluk alanı içerisinde bulunan asansörlerin periyodik kontrolü için Bakanlık tarafından yetkilendirilen A tipi muayene kuruluşlarından bir tanesi ile protokol imzalayacağı,
“Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde, periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyatın, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirleneceği, periyodik kontrol ücretinin, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşit olduğu,
“Periyodik kontrol ücretinin tahsili” başlıklı 23’üncü maddesinde, periyodik kontrol ücretinin, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edileceği, ilgili idare payının alınıp alınmayacağı ve ilgili idare payı alınacaksa miktarının protokolde açıkça belirtileceği, ilgili idarenin protokol aşamasında veya protokol süresi boyunca, ilgili idare payının dışında A tipi muayene kuruluşundan ayrıca ayni veya nakdi taleplerde bulunamayacağı, A tipi muayene kuruluşunun söz konusu talepleri karşılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik düzenlemelerinden bir belediyenin asasör periyodik kontrol işini kendisi yapmazsa, yapacağı bir protokolle bir muayene kuruluşunu bu iş için görevlendireceği, bu protokolde yapılacak asansör muayene işi için muayene kuruluşunun alacağı ücretle belediyenin alacağı payın belirleneceği ve belediyenin protokol aşamasında veya süresince ilgili idare payı dışında herhangi bir ayni veya nakdi talepte bulunmayacağı ve bu taleplerin karşılanmayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Kurum tarafından A tipi muayene kuruluşuyla yapılan protokolün 6’ncı maddesinin (i) bendinde ilgili idare payı alınmayacağı ve (j) bendinde ABB binası ile işletilmesi ABB’ye ait tesislerdeki asansörlerin periyodik kontrol ve muayene işlemlerinden ücret alınmayacağı ifadelerine yer verilmiştir.
Protokolün (j) bendi, uygulamada ABB binası, ABB tarafından işletilen tesislerdeki asansörler, EGO tarafından işletilen raylı sistemlerdeki asansörler ve BELPA Buz Pateni tesisindeki asansörlerin periyodik kontrol ve muayene işlemlerinden herhangi bir ücret alınmaması şeklinde tezahür etmiştir.
Bu çerçevede, yapılan protokole ilgili idare payı alınmayacaktır, şeklinde düzenleme koyduktan sonra çeşitli yerlerdeki asansör periyodik kontrol ve muayene işlerinin bila bedel yapılacağıyla ilgili düzenleme koymak yönetmeliğe uygun değildir.
Periyodik kontrol ve muayene işlerinin ücretsiz yapılacağı belirtilen yerlerin genişletilmesinin de belediyeyle A tipi muayene kuruluşu arasındaki protokole uygun olduğunu söylemek mümkün değildir.
Bütün bu tespitlerin ardından, gerek protokoldeki düzenleme gereği gerekse de uygulamadaki genişlemeyle yapılan işlemlerin sıhhati açısından; ABB’nin yetkilendirdiği muayene kuruluşunun, ABB tarafından işletilen tesislerin, EGO tarafından işletilen tesislerin ve BELPA Buz Pateni tesisinin içinde bulunduğu ilçe belediyeleriyle yetkilendirme anlaşmasının bulunmaması durumunda bu tesislerdeki asansörlerin muayene işlemlerinin yetkisiz bir kuruluş tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu belirtmek gerekir.
Kamu İdaresi cevabında, belediyeye ait bina ve tesislerdeki asansörler ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı tüm resmi devlet okullarındaki asansörlerden, yıllık periyodik kontrol ve takip kontrollerinden ücret talep edilmemesine karşılık olarak A tipi muayene kuruluşuyla yapılan protokolde ilgili idare payının 0 TL (sıfır) olarak belirlendiği ifade edilmektedir. Öncelikle bir hususun tespit edilmesi gerekir: Bakanlığa bağlı tüm resmi devlet okullarındaki asansörlerden, yıllık periyodik kontrol ve takip kontrollerinden ücret talep edilmemesi Yönetmelik hükmüdür(23/7). Bu hususun protokollere dercedilmesinin ancak şekli bir anlamı olabilir. Bunun yanında ilgili idare payının 0 TL (sıfır) olarak belirlenmesi karşılığında ABB ve EGO tarafından işletilen tesislerdeki asansör periyodik kontrol işlemlerinin yaptırıldığının beyanı ilgili idarenin A tipi muayene kuruluşundan ilgili idare payı dışında ayni veya nakdi herhangi bir talebi olamayacağı düzenlemesine aykırılık taşımaktadır.
Bu şartlar altında, asansör periyodik kontrol ve muayenesi işi için bir gelir elde etmek isteniyorsa bunun Yönetmelik’te belirlenen sınırlar çerçevesinde A tipi muayene kuruluşuyla yapılan protokolde belirlenmesi, bunun dışında protokole belediyenin işlettiği tesislerdeki asansörlerin muayene işlerinin ücretsiz yapılacağına dair bir düzenleme konulmaması gerekmektedir.