ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, asansör periyodik kontrol yönetmeliğine uyulmadığına dair önemli bulgular ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi, asansör periyodik kontrol ücretini belirlememiş ve A tipi muayene kuruluşu ile herhangi bir protokol imzalamamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi gereğince, belediyeler, kendi sınırları içindeki asansörlerin tescil ve periyodik kontrollerini gerçekleştirme yetkisine sahiptir.

04.05.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği, periyodik kontrol ücretlerinin belirlenmesini Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile Türk Standartları Enstitüsü temsilcilerinin yer aldığı bir komisyon aracılığıyla düzenlemektedir. Yönetmelik, periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyatın, belirlenen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenmesini öngörmektedir. Ayrıca, periyodik kontrol ücretinin tahsilatı, bina sorumlusundan A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılacaktır.

Yapılan incelemelerde, belediye meclisinin asansör periyodik kontrol ücretini belirlememesi ve A tipi muayene kuruluşu ile bir protokol imzalamaması, gerekli işlemlerin eksik olduğunu göstermektedir. Bu durum, asansör periyodik kontrol ücretinin tahsil edilmesi için gereken adımların atılmadığını ortaya koymaktadır.

BULGU: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği Hükümlerine Uyulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye Meclisince belirlenmesi gereken asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmediği ve A tipi muayene kuruluşu ile herhangi bir protokol yapılmadığı tespit edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddenin (s) bendine göre belediye sınırları içerisinde hizmete sunulan asansörlerin tescil ve periyodik kontrolleri, belediyelerin yetkisinde bulunmaktadır.

04.05.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği kapsamında asansör periyodik kontrol ücretleri; Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile Türk Standartları Enstitüsü temsilcilerinin de yer alacağı bir komisyon tarafından belirlenerek ve konuya ilişkin düzenlemenin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacağı ifade edilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“(1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.

(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.

(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir.”

Aynı Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin tahsili” başlıklı 23’üncü maddesinde;

“(1) Periyodik kontrol ücreti, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.

(2) Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücreti ise asansör yaptırıcısından periyodik kontrol ücretinin üç katı olacak şekilde KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.

(3) İlgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK- 1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığında ilgili idarece belirlenen fiyatın azami %10’unu protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılır.” denilmektedir.

Yönetmelik hükümlerinde, periyodik kontrol ücretinin, ilgili idarenin karar organınca komisyon tarafından belirlenen taban ve tavan ücret aralığı dahilinde tespit edileceği, ayrıca A tipi muayene kuruluşu ile yapılacak protokolde, tahsil edilecek periyodik kontrol ücretinden ilgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtildiği takdirde ilgili idareye azami %10 pay aktarılacağı öngörülmüştür.

Yapılan incelemede, Belediye Meclisince belirlenmesi gereken asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmediği ve A tipi muayene kuruluşu ile herhangi bir protokol yapılmadığı tespit edilmiştir.

Belediye Meclisi tarafından asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi ve taraflar arasında protokol yapılması suretiyle asansör periyodik kontrol ücretinden alınacak olan payın tahsili için gerekli olan işlemlerin yapılması gerekmektedir.