|
ÖZET: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne uyulmamasıyla ilgili 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin asansör periyodik kontrol ücretini belirlemediği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi gereğince, belediyeler, sınırları içindeki asansörlerin tescil ve periyodik kontrollerini yürütme yetkisine sahiptir. 04.05.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, bu ücretlerin belirlenmesinde Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile Türk Standartları Enstitüsü temsilcilerinin yer aldığı bir komisyonun kararını esas alır.
Yönetmeliğin ilgili maddeleri, periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında taban ve tavan fiyat aralığının belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, bu ücretin tahsilatı, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşu tarafından gerçekleştirilmelidir. Ancak yapılan incelemede, Belediye Meclisi tarafından belirlenmesi gereken bu ücretin tespit edilmediği ve ilgili idare payının %0 olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi ve tahsilat süreçlerinin yürütülmesi için Belediye Meclisi kararı gerekmektedir. A tipi muayene kuruluşu ile imzalanan protokolde, bu kararın yer alması ve gerekli işlemlerin tamamlanması zorunludur. |
BULGU: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği Hükümlerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye Meclisince belirlenmesi gereken asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmediği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (s) bendine göre, belediye sınırları içerisinde hizmete sunulan asansörlerin tescil ve periyodik kontrolleri belediyelerin yetkisinde bulunmaktadır.
04.05.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği kapsamında asansör periyodik kontrol ücretleri; Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ile Türk Standartları Enstitüsü temsilcilerinin de yer alacağı bir komisyon tarafından belirlenerek ve konuya ilişkin düzenlemenin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacağı ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“(1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.
(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.
(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir.”
Aynı Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin tahsili” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“(1) Periyodik kontrol ücreti, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.
(2) Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücreti ise asansör yaptırıcısından periyodik kontrol ücretinin üç katı olacak şekilde KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir.
(3) İlgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK- 1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığında ilgili idarece belirlenen fiyatın azami %10’unu protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılır.” denilmektedir.
Yönetmelik hükümlerinde periyodik kontrol ücretinin, ilgili idarenin karar organınca komisyon tarafından belirlenen taban ve tavan ücret aralığı dahilinde tespit edileceği, ayrıca A tipi muayene kuruluşu ile yapılacak protokolde, tahsil edilecek periyodik kontrol ücretinden ilgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtildiği takdirde ilgili idareye azami %10 pay aktarılacağı öngörülmüştür.
Yapılan incelemede, İdarenin karar organı olan Belediye Meclisince belirlenmesi gereken asansör periyodik kontrol ücretinin belirlenmediği tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta; ilgili idare payının Belediye Meclisi Kararı alınmaksızın İdare tarafından A tipi muayene kuruluşu ile 15.11.2022 tarihinde imzalanan protokolde %0 olarak belirlendiği, ilgili konuda Meclis Kararı alınmadığı ve ilgili kuruluştan da herhangi bir pay taleplerinin olmadığı ifade edilmiştir. Ancak, A tipi muayene kuruluşu tarafından belediyeye aktarılacak olan periyodik kontrol ücretine ilişkin oranın, idarenin karar organı olan Belediye Meclisi tarafından belirlenmesi gerekmekte olup Belediye Meclisi tarafından bu amaçla alınan bir karar olmaksızın yapılan protokolle Belediye tarafından ücret belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, A tipi muayene kuruluşu tarafından belediyeye aktarılacak olan periyodik kontrol ücretinin oranına ilişkin asansör periyodik kontrol ücretinin meclis kararıyla alınması ve taraflar arasında kararlaştırılmış ise idare payının da meclis kararıyla alınması, A tipi muayene kuruluşu ile Belediye arasında imzalanan protokolde Belediye Meclisi Kararıyla belirlenen bu oranın yer alması ve ilgili payın tahsili için gerekli olan işlemlerin yapılması gerekmektedir.