|
ÖZET: Asansörlerin periyodik kontrollerine dair hizmet protokolünün, Meclis kararı olmaksızın imzalandığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediyelerin asansörlerin tescili ve yıllık kontrollerini gerçekleştirme yetkisi bulunmaktadır. Ancak, bu kontroller için uygulanacak ücret tarifelerinin belirlenmesi, yalnızca Belediye Meclisi tarafından yapılabilir. İlgili yönetmelik, periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyatların, belediyenin karar organı olan Meclis tarafından belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye Başkanı ile yetkili asansör kuruluşu arasında doğrudan bir protokol imzalandığı, ancak bu protokolde ücret tarifesine dair bir kararın alınmadığı görülmüştür. Bu durum, mevzuat hükümleri çerçevesinde uygun değildir. Kamu İdaresi, belediye mücavir alanındaki asansörlerin yıllık muayene ücret tarifesinin belirlenmesi için gerekli Meclis kararının alınacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, periyodik kontrol ücretinin hesaplanması ve muayene kuruluşu ile imzalanan protokolde bu hususların yer alması için Belediye Meclisi onayı gereklidir. |
BULGU: Asansör Periyodik Kontrolüne İlişkin Hizmet Protokolünün Meclis Kararı Alınmadan İmzalanmış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye mücavir alanı içerisinde bulunan asansörlerin periyodik muayenelerine ilişkin olarak, ücret tarifelerinin belirlendiği bir meclis kararı alınmadan Belediye Başkanı ile yetkili asansör kuruluşu arasında doğrudan protokol yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde; sınırları içerisinde, yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni hangi idare tarafından verilmiş olursa olsun hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmak, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmak, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmak belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
Ayrıca Kanun’un “Belediye meclisi” başlıklı 17’nci maddesinde, Belediye Meclisinin belediyenin karar organı olduğu, “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’nci maddesinde de kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesinin Belediye Meclisi tarafından belirleneceği açıklanmıştır.
Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin “Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10′ uncu maddesinde;
“ (1) Periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyat, Komisyon kararı doğrultusunda EK-1’de belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.
(2) Bir sonraki yıl için geçerli sayılacak olan taban ve tavan fiyatları, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca o yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla arttırılır ve Bakanlık tarafından ilan edilir.
(3) Periyodik kontrol ücreti, ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte KDV hariç toplamına eşittir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Periyodik kontrol ücretinin tahsili” başlıklı 23’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise, ilgili idare tarafından talep edilmesi ve protokolde belirtilmesi durumunda EK-1’de yer alan taban ve tavan fiyat aralığındaki ilgili idarece belirlenen fiyatın azami %10’unun protokol yapılan ilgili idareye A tipi muayene kuruluşunca aktarılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, belediyelerde karar organı belediye meclisleridir. Bu sebeple belediyeye aktarılacak olan periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak fiyatın Belediye Meclisince belirlenmesi ve yetkilendirilecek muayene kuruluşu ile yapılacak protokolde, taraflarca kabul edilmesi durumunda belediyeye aktarılacak orana, muayene ücret tarifesine yer verilmesi gerekmektedir. Ancak Belediye ile firma arasında yapılan protokol incelendiğinde, ücret tarifesine kararda yer verilmiş olmakla birlikte, belediye meclisi tarafından bu hususta karar alınmadığı ve doğrudan Belediye Başkanı ile protokol yapıldığı görülmüştür. Meclise ilişkin bir görevin Belediye Başkanı tarafından kullanılması ise açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde mümkün bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, belediye mücavir alanında bulunan asansörlerin yıllık periyodik muayenelerine ilişkin ücret tarifesinin belirlenmesine yönelik Belediye Meclis Kararının alınacağını belirtilmiştir.
Belediye mücavir alanı içerisinde bulunan asansörlerin periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak tarifeler ile taraflarca kabul edilerek belirlenen idare payına ilişkin olarak Belediye Meclisince bir karar alınması, bu hususlara da muayene kuruluşu ile Belediye arasında imzalanan protokolde yer verilmesi gerekmektedir.