|
ÖZET: Asfalt üretim tesisinde kullanılan agrega ve bitüm malzemelerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu idarelerinin tüm taşınır varlıklarını kayda alma zorunluluğunu vurgulamaktadır. Bu yönetmelik çerçevesinde, taşınır giriş ve çıkışlarının Varlık İşlem Fişi ile yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, ilk madde ve malzeme hesaplarının izlenmesine yönelik düzenlemeler içermektedir.
Yapılan denetimlerde, 2024 yılı içinde asfalt üretim tesisinde satın alınan agrega ve bitüm malzemelerinin, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile ilişkilendirilmeden doğrudan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedildiği saptanmıştır. İdare, yalnızca kendi gerçekleştirdiği yol bakım ve onarım çalışmaları için asfalt üretimi yapmaktadır. Bu nedenle, malzemelerin teslim alındığında 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına borç kaydı yapılması ve asfalt üretimi sırasında bu malzemelerin kullanılması durumunda, 150 Hesaba alacak, 251 Hesaba ise borç kaydı yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Asfalt Tesisinde Kullanılmak Üzere Satın Alınan Agreganın Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdareye ait asfalt üretim tesisinde kullanılmak üzere satın alınan agrega ve bitüm malzemelerinin hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu; 13’üncü maddesinde ise taşınır giriş ve çıkışlarının Varlık İşlem Fişine dayanılarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı” başlıklı 115’inci maddesinde; bu hesabın, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” başlıklı 190’ıncı maddesinde de yeraltında ve yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının kullanılacağına yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde idareye ait asfalt üretim tesisinde kullanılmak üzere satın alınan agrega ve bitüm malzeme bedellerinin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile ilişkilendirilmeksizin, idarenin stoklarına girdiği anda doğrudan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına borç kaydedildiği tespit edilmiştir.
İdareye ait asfalt üretim tesisinde, yalnızca doğrudan idare tarafından gerçekleştirilen yol bakım ve onarım çalışmalarında kullanılmak üzere asfalt üretimi yapılmaktadır. Buna göre, asfalt yapımında kullanılan agrega ve bitüm malzemeleri teslim alındığında maliyet bedelleri ile 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına borç kaydı yapılarak muhasebeleştirilmeli, bu malzemeler asfalta dönüştüğünde ve yol yapım ve onarımı için gönderildiğinde ise 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına borç kaydı yapılmalıdır.