|
ÖZET: BELKA’nın asgari ücret destek tutarına ilişkin muhasebe kayıtları ve hakediş raporu uygulamalarında hatalar tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 101’inci maddesi uyarınca, 2024 yılında asgari ücret desteği sağlanması için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. BELKA, bazı dönemlerde bu şartları yerine getirerek destekten faydalanmış, ancak bu tutarların muhasebe kayıtları ve hakediş raporları hatalı bir şekilde işlenmiştir.
BELKA’nın hak ettiği destek tutarları, personel temin hizmeti verdiği idareler tarafından kesilmekte ve Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) iade edilmek üzere muhasebe kayıtlarına alınmaktadır. Ancak, bu tutarların 611 Satış İskontoları Hesabında gösterilmesi, şirketin gelir ve mali kâr/zarar hesaplarının hatalı olmasına yol açmaktadır. Ayrıca, faturada iskontolar kısmında yer alan bu tutar, yapılan işin vergilendirme esasını da değiştirmekte ve KDV ile damga vergisinin eksik hesaplanmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, asgari ücret destek tutarlarının muhasebe kayıtlarında ve hakediş raporlarında doğru bir şekilde işlenmesi gerekmektedir. BELKA, bu hatalı uygulamaları düzeltmek ve güncel mevzuata uygun hareket etmek için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. |
BULGU: Asgari Ücret Destek Tutarına İlişkin Muhasebe Kayıtlarının ve Hakediş Raporu Uygulamalarının Hatalı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
BELKA tarafından bazı dönemlerde asgari ücret destek tutarına hak kazanıldığı, ancak söz konusu tutara ilişkin muhasebe kayıtlarının ve hakediş raporu uygulamalarının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 101’inci maddesinde 2024 yılında uygulanacak asgari ücret desteğine ilişkin hükümlere yer verilmiş, söz konusu maddede yer alan şartların yerine getirilmesi durumunda şirketlere asgari ücret desteğinde bulunulacağı belirtilmiştir. 2024 yılının bazı aylarında BELKA tarafından gerekli şartlar sağlanarak bu desteğe hak kazanılmış ve sigortalı bildiriminde indirim olarak destek tutarlarından faydalanılmıştır.
Mezkûr maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan düzenleme gereğince BELKA tarafından hak edilen destek tutarları personel temin hizmeti verdiği idareler tarafından hakediş düzenlenirken kesilmekte ve Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) iade edilmek üzere muhasebe kayıtlarına alınmaktadır.
Söz konusu kesintiler BELKA tarafından idareler adına düzenlenen faturaların iskonto kısmında gösterilmekte ve buna bağlı olarak muhasebe kayıtlarında 611 Satış İskontoları Hesabında muhasebeleştirilmektedir. Hakedişlerdeki uygulamaysa, iskonto olarak gösterilen bu tutarın Kesintiler ve Mahsuplar kısmına alınarak hakedişin tutarı üstünden hesaplanması gereken vergilerin matrahlarından düşme şeklinde gerçekleşmektedir.
Yapılan uygulamanın doğru olduğunu söylemek mümkün değildir. Zira her ne kadar hakedişlerden kesilerek Şirkette bırakılmayacak olsa da iskonto olarak gösterilen bu asgari BELKA Ankara Katı Atıkları Ayıklama Enerji Değerlendirme Bilgisayar İnşaat 8
ücret destek tutarı, BELKA tarafından yapılan bir kasa veya miktar iskontosu değildir. Tek düzen hesap planı açıklamalarının 611 Satış İskontoları Hesabıyla ilgili kısımlarında bu hesabın satışla ilgili faturanın düzenlenip satışın gerçekleşmesinden sonra yapılan her türlü kasa ve miktar iskontoları için kullanılacağı ifade edilmiştir. BELKA tarafından bu hesapta gösterilen tutar ise bir indirim veya iskonto niteliği taşımamaktadır. Yalnızca sigortalı bildiriminde faydalanılan asgari ücret destek tutarının hakediş aşamasında kesilmesinden ibarettir. İlgili tutarın 611 Satış İskontoları Hesabında gösterilmesi Şirket gelir tutarının ve mali kâr/zararın hatalı oluşmasına ve gelir tablosunun hatalı gösterilmesine sebebiyet vermektedir. 2024 yılında yukarıda bahsedildiği şekilde 611 Satış İskontoları Hesabında gösterilen toplam tutar 1.630.804,13 TL’dir.
Bununla birlikte asgari ücret destek tutarının faturada iskontolar kısmında gösterilmesi, yapılan işin vergilendirmeye esas karşılığını da değiştirmektedir. Hâlbuki BELKA açısından, sigortalı bildirimi aşamasında faydalanılan asgari ücret destek tutarı idareler tarafından düzenlenen hakedişlerde yapılan kesintiler sonrasında kaybedilmektedir. Bir başka deyişle BELKA için yapılan işin parasal karşılığında bir değişiklik olmamaktadır. Ancak, söz konusu destek tutarının faturada iskonto olarak gösterilmesi, yapılan işin vergilendirmeye esas karşılığını doğrudan etkilemektedir. Zira vergilendirmeye esas alınan tutar, faturadaki mal ve hizmet toplam tutarı değil, bu tutardan iskontonun düşülmesi sonrasında kalan tutardır. Şöyle ki faturada iskonto olarak görülen bu tutar, hakediş raporunda Kesintiler ve Mahsuplar arasında yer almaktadır. Kesintiler ve Mahsuplar kısmındaki bu tutar, olağan uygulamanın aksine hakediş tutarı üstünden hesaplanması gereken katma değer vergisi (KDV) ve damga vergisi matrahlarından indirilmektedir. Bu uygulama hem KDV’nin hem de damga vergisinin eksik hesaplanmasına sebep olmakta ve Şirketin vergiye ilişkin hesaplarını bozmaktadır.
Şirket tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği belirtilerek personel temin hizmeti verdiği idarelerle birlikte hakediş ve vergi uygulamalarının güncel mevzuat çerçevesinde doğru bir şekilde yerine getirilmesine özen gösterileceği ifade edilmiştir.
Yapılan hatalı işlemler neticesinde; Bilançoda 391 Hesaplanan KDV, Gelir Tablosunda 611 Satış İskontoları ve 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesapları olması gereken tutarları göstermemektedir. Sonuç olarak, gerekli şartlar sağlanarak ilgili dönemlerde faydalanılan ve Kanun’da yer alan özel düzenleme gereği Şirketin alacağı hakedişlerden kesilen asgari ücret destek tutarları faturada ve muhasebede iskonto olarak gösterilmemeli, hakediş raporlarında ise bu tutar KDV ve damga vergisi matrahından düşülmemelidir.