Aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim maliyetlerinin ticari hayatın olağan akışına aykırılığı nasıl değerlendirilir (KİK)

Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 29.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 30.12.2011 tarihindeyapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarih ve 2012/UH.III-513 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacılar Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ve Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 21.03.2012 tarih ve E:2012/303 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-122 sayılı kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarihli ve 2012/UH.III-513 sayılı kararının iptaline,
2 ) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Daha sonra davanın görüldüğü Ankara 13. İdare Mahkemesinin 31.05.2012 tarih ve E:2012/303, K:2012/1614 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Kamu İhale Kurumu tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 10.04.2013 tarih ve E:2012/3039, K:2013/999 sayılı kararı ile “Uyuşmazlıkta, ihale üzerinde bırakılan ve en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Tebliğ uyarınca gerekli şekli unsurları taşıdığı görüldüğünden, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kuran temyize konu Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklindeki gerekçeyle Ankara 13. İdare Mahkemesinin 31.05.2012 tarih ve E:2012/303, K:2012/1614 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.08.2013 tarih ve 2012/MK-290 sayılı kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-122 sayılı kararının iptaline,
2 ) Danıştay OnüçüncüDairesinin 10.04.2013 tarih ve E:2012/3039, K:2013/999 sayılı kararı doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Danıştay 13. Dairesinin “mahkeme kararının bozulmasına” kararı üzerine dosyaya yeniden bakan Ankara 13. İdare Mahkemesince Danıştay’ın bozma kararına uyulmayarak alınan 06.11.2015 tarih ve E:2015/713, K:2015/1556 sayılı karar ile,

“…aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak kabul edilen Marmara Tem. Hiz. Gıda Bilg. Rekl. ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. açıklamasında; giyim için toplam 22,26 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi kabul edilen Çag Yapı İnş Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve Ltd. Şti. ise giyim için toplam 74,20 TL bedel öngördüğü,…kurul tarafından giyim maliyetleri açısından iki şirketçe teklif edilen bedellerin ticari hayatın olağan akışına aykırı bulunmasına karşın aşırı düşük sorgulamasındaki tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olması nedeniyle aşırı düşük açıklamasının kabul edildiği,

…

Her ne kadar söz konusu şirketlerce tevsik edici belgelerin ilgili mevzuatına uygun olarak tanzim edilerek idareye sunulduğu ve Kurul tarafından da, söz konusu firmaların aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmüş ise de; idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için öngördüğü toplam 42.438,27 TL maliyet de dikkate alındığında, söz konusu iki firmanın giyim için teklif ettiği tutarlar ile söz konusu giyim maliyetinin karşılanmasının mümkün olmadığı gibi belirtilen miktarların ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu haliyle davaya konu ihaleye ilişkin işin, 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirlenen saydamlık, rekabet, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gibi temel ilkelere uygun olarak yürütülemeyeceği sonucuna varıldığından, söz konusu şirketlerin aşırı düşük sorgulamasında verdikleri açıklamaların kabul edilmemesi gerekirken, salt tevsik edici belgelerin hukukiliği dikkate alınarak davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin davaya konu kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçesiyle “31/05/2012 gün ve 2012/303 Esas, 2012/1614 sayılı kararda ısrar edilmesine ve dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 19.08.2013 tarihli ve 2013/MK-290 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine“,

Oybirliği ile karar verildi.