Aşırı düşük teklif açıklamalarında İETT Mavi Kart bedelinin yol gideri hesaplamasına dahil edilmesi zorunlu mudur (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarında İETT Toplu Taşıma Ücret Tarifesi’ndeki aylık dolum mavi kart üzerinden karşılanacak olan ayni yol gideri için kart bedeli de öngördükleri gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ancak 2013/UH.III-3564 sayılı emsal Kamu İhale Kurulu kararı göz önüne alınırsa, söz konusu kart bedelinin yol giderine ilave edilmesinin gerekli olduğu, bu kapsamda ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında bahse konu kart bedelini öngörmemiş olan diğer isteklilerin tekliflerinin de reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, 2.014.804,92 TL hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan yedi istekliden 25.09.2013 tarihli yazılarla işçilik gideri ile yol ve giyim bedellerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden belirlenen sürede açıklama sunmayan İdealim Tem. Yem. Ürt. ve Dağ. Bil. Hiz. İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülmeyen başvuru sahibi Dolunay Kurumsal Bilgi İşlem Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ve bir diğer istekli SGM Tem. ve Taş. Hiz. Gıda Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedildiği, açıklama sunmuş olan diğer dört isteklinin açıklamalarının ise uygun görüldüğü ve ihalenin bu şekilde sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Dolunay Kurumsal Bilgi İşlem Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesi olarak, yol bedelinin İETT Toplu Taşıma Ücret Tarifesi’ndeki Mavi Kart aylık dolum bedeli olan 131,36 TL (KDV hariç) üzerinden hesaplanması gerekirken, istekli tarafından yol bedeline bahse konu dolum bedeli haricinde kart bedelinin de dâhil edilmesi hususu gösterilmiştir.

Dolunay Kurumsal Bilgi İşlem Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki yol giderine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, İETT tarafından 155 TL olarak tespit edilmiş olan Mavi Kart aylık dolum ücretinden %18’lik KDV tutarının düşülerek personel başına aylık 131,36 TL yol gideri öngörüldüğü ve bu tutar Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülüne yazılarak işçilik maliyetlerinin hesaplandığı, yol gideri olarak ayrıca İETT tarafından 10 TL tutarında belirlenmiş olan Mavi Kart bedelinin iş kapsamında çalıştırılacak 99 işçi bakımından dikkate alındığı ve 990,00 TL kart bedeli öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin zeyilname ile değiştirilmiş “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç ve eğitim giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret Tespit Komisyonunca 16 yaşını doldurmuş işçiler için 1 aylık Asgari Ücret olarak 1 Temmuz 2013-31 Aralık 2013 tarihleri arasında geçerli olarak kabul edilen,

Brüt 1.021,50 TL esas alınmalıdır. 2014 yılı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Gün sayısı 14,5’dir.

Brüt Asgari Ücretin %14 Fazlası (Brüt Asgari Ücret + % 14 SGP) İlgili Sertifika Sahibi Olmalıdır. 24 kişi,

Brüt Asgari Ücretin % 20 fazlası ( % 5 fazlası + % 14 SGP) En Az Lise Mezunu ve İlgili Sertifika veya Konusunda Diploma Sahibi Olmalıdır. 71 kişi,

Brüt Asgari Ücretin %25 fazlası ( % 10 fazlası + % 14 SGP) En Az 2 Yıllık Meslek Üniversite Mezunu ve İlgili Sertifika veya Konusunda Diploma Sahibi Olmalıdır. 4 kişi,

Resmi Tatil (Brüt Asgari Ücretin %14 Fazlası) 8 kişi, Resmi Tatil (Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası) 12 kişi.

Çalışacak personel sayısı 99’dur, 99×12 ay.

– Yukarıda belirtilen personel giderleri teklif fiyata dahildir.

– Hizmet alımı kapsamında çalışacak personeller için Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ nın 2009/64 sayılı Genelgede belirtilen oranlar üzerine, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’ nın 2011/22 sayılı Genelgesine uygun olarak, % 14 SGP güncel “Satınalma Gücü Paritesi” oranı ilave edilerek hesaplanmıştır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

– Personelin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için bağlı bulundukları sağlık tesislerinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecek olup İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için ayrıca bir bedel öngörmeyeceklerdir.

– Çalıştırılacak personelin aylık yol bedeli İETT Toplu Taşıma Ücret tarifesi aylık dolum Mavi Kart üzerinden ayni olarak karşılanacaktır. Personelin yol gideri teklif fiyata dahildir.

– Personele hizmet esnasında giymek üzere verilecek kıyafetler teknik şartnamede belirtildiği şekilde ayni olarak yüklenici tarafından verilecektir. Bu giderler teklif fiyata dahil olacak. Personele yazlık ve kışlık olmak üzere iş kıyafeti teknik şartnamede belirtilen nitelik ve sayıda işveren tarafından ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Danışma ve Yönlendirme Personeli ile ilgili iş kolu kodu 8320, tehlike sınıfı l, pirim oranı % 2 olarak tespit edilmiş ve yaklaşık maliyette de bu oran baz alınmıştır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin beşinci maddesinin (f) bendinde “Yüklenici firma çalışan personellerine yol bedeli olarak her ayın başında “İ.E.T.T aylık akbilini” ayni olarak verecektir. Yüklenici aylık akbillerin elamanlarına verdiğine dair yazılı belgeyi her ay hak ediş dosyasıyla birlikte İdareye ibraz edecektir.” hususları belirtilmiştir.

Aktarılan düzenlemeler çerçevesinde, teklif fiyata dâhil edilecek olan ayni yol giderinin İETT Toplu Taşıma Ücret Tarifesi’nde yer verilen Mavi Kart’a ilişkin aylık dolum bedeli esas alınarak hesaplanacağı, başka bir anlatımla çalıştırılacak her bir personele Mavi Kart verilerek iş süresince bu kartlar vasıtasıyla ulaşımlarının sağlanacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda çalıştırılacak personele söz konusu kartlar da verileceğinden, başvuru sahibi tarafından yol gideri hesaplanırken kart bedeli öngörülmesinin yerinde olduğu anlaşılmış, dolayısıyla idarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmama gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

…

78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

…

78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde, ihale dokümanında personele mutat taşıt bileti verileceği belirtilmiş ise isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarında bu şekilde ayni olarak karşılanacak yol giderine ilişkin olarak bedel öngörülmesi ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanması gerekmekte, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik kalemlerine teklif edilen birim fiyatlar üzerinden %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanacağı, %3 oranındaki bu giderler hesaplanırkenpersonele ilişkin yol, yemek ve giyim bedellerinin de işçilik kalemleri içerisinde değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda aktarıldığı üzere başvuruya konu ihalede personele verilecek olan kart bedeli yol gideri içinde değerlendirildiğinden, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken kart bedeli üzerinden de %3 oranındaki giderlerin hesaplanması gerektiği görülmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamalarında kart bedeli öngörülmüş olmakla birlikte, buna ilişkin %3 oranındaki giderler hesaplanmamıştır. Bununla birlikte, başvuru sahibince öngörülen 10 TL’lik kart bedelinin %18 oranında KDV içerdiği, dolayısıyla KDV hariç öngörülmesi gereken kart bedelinin 8,47 TL (10 / 1,18) ve %3 oranındaki giderler dâhil kart bedelinin 8,72 TL (8,47 x 1,03) olduğu dikkate alındığında, olması gerekenden (8,72 TL) daha yüksek bir tutar (10 TL) öngörülmesi nedeniyle bu giderin açıklanmış olduğu neticesinin ortaya çıktığı ve bu durumun esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibiyle aynı şekilde, yol bedeline kart dolum bedeli haricinde kart bedelinin de dâhil edilmesi gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan SGM Tem. ve Taş. Hiz. Gıda Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yol giderine KDV hariç kart bedelinin dâhil edildiği ve kart bedeli üzerinden de %3 oranındaki giderlerin hesaplandığı görülmüş olup, yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde idarenin adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmama gerekçesinin yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olan diğer istekliler açısından yapılan incelemede ise, ihale üzerinde bırakılan istekli Rass Biyomedikal ve Yön. Müh. Sos. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Günpak Tem. Hiz. Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., idarece açıklamaları uygun görülen FDM Tur. Teks. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Arge Tem. ve İnsan Kay. Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yol giderlerine kart bedellerinin dâhil edilmediği tespit edilmiş, bu nedenlerle anılan isteklilerin açıklamalarının yeterli olmadığı neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Dolunay Kurumsal Bilgi İşlem Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. ile SGM Tem. ve Taş. Hiz. Gıda Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması, Rass Biyomedikal ve Yön. Müh. Sos. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Günpak Tem. Hiz. Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., FDM Tur. Teks. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Arge Tem. ve İnsan Kay. Hiz. Mak. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.