Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olmaması yeterli midir (KİK)

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından 15.04.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/29689 IKN’li “Genel Personel” ihalesine ilişkin olarak,Katamaran Sosyal Hizmetler Temizlik İlaçlama Peyzaj İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 14.05.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 22.05.2013tarih ve 17755sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 19.06.2013tarihli ve 2013/UH.II-2530sayılı karar ile “… Başvuru sahibi tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapılan açıklama incelendiğinde,

… … …

Bu itibarla istekli tarafından yapılan açıklamada dikkate alınan ücretlerin yukarıda hesaplanan asgari ücretlerin altında olmadığı, dolayısı ile isteklinin işçilik maliyetine ilişkin olarak idarece yapılan değerlendirmelerin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak isteklinin giyim bedeline ilişkin sunduğu proforma faturanın ekinde yer alan Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin “01-12/2012” olarak belirlenmiş olması nedeni ile 15.04.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihale bakımından söz konusu tutanağın Tebliğin 79.4.2.16’ncı maddesine aykırı olarak son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği anlaşılmış, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın idare tarafından yeterli görülmemesinin bu yönü ile uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İlke Temizlik Spor Organizasyon İnşaat Medikal Ticaret Ltd. Şti. tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapılan açıklama idare tarafından “… aşçı yardımcısı (asgari ücretin %25 fazlası), inşaatçı (asgari ücretin %25 fazlası) ile elektrikçi (asgari ücretin %25 fazlası) kalemlerine ait hesaplamaların KİK işçilik modülünden yapıldığı, elle yapılan hesaplamada ise giyim gideri hariç işçilik için teklif edilen bedelin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı” gerekçesi ile yeterli görülmemiştir.

Ancak anılan isteklinin açıklamasında söz konusu işçi grupları için belirtilen ücretlerin yukarıda hesaplanan asgari ücretlerin altında olmadığı görüldüğünden isteklinin açıklamasına ilişkin olarak idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden; İlke Temizlik Spor Organizasyon İnşaat Medikal Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine”karar verilmiştir.

Davacı Katamaran Sosyal Hizmetler Temizlik İlaçlama Peyzaj İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 05.12.2013 tarihli E:2013/1280 sayılı kararında, “… Dava dosyasının incelenmesinden; Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından 15.04.2013 tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak davacı şirketin 14.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, davacı şirketçe, aşırı düşük tekliflerine ilişkin yaptıkları açıklamanın idare tarafından yeterli görülmeyerek tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarıyla 22.05.2013 tarih ve 17755 sayı ile Kurum kayıtlarına alman 22.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dava konusu işlem ile; İlke Temizlik Spor Organizasyon İnşaat Medikal Ticaret Ltd. Şti. tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapılan açıklama idare tarafından aşçı yardımcısı (asgari ücretin %25 fazlası), inşaatçı (asgari ücretin %25 fazlası) ile elektrikçi (asgari ücretin %25 fazlası) kalemlerine ait hesaplamaların KİK işçilik modülünden yapıldığı, elle yapılan hesaplamada ise giyim gideri hariç işçilik için teklif edilen bedelin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı” gerekçesi ile yeterli görülmediği, bu nedenle anılan isteklinin açıklamasında söz konusu işçi grupları için belirtilen ücretlerin yukarıda hesaplanan asgari ücretlerin altında olmadığı görüldüğünden isteklinin açıklamasına ilişkin olarak idarece yapılar değerlendirmenin yerinde olmadığı, ancak davacı şirketin giyim bedeline ilişkin sunduğu proforma faturanın ekinde yer alan Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin “01-12/2012” olarak belirlenmiş olması nedeni ile 15.04.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihale bakımından söz konusu tutanağın Tebliğin 79.4.2.16’ncı maddesine aykırı olarak son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediğinin anlaşıldığı ve davacı şirket tarafından yapılan açıklamanın idare tarafından yeterli görülmemesinin bu yönü ile uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı ve davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda, yukarıda bahsi geçen Tebliğin 79.4.2.16 ncı maddesi uyarınca; maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi ve son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde ihale tarihinin esas alınması, diğer bir ifadeyle; 15.04.2013 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, Ocak -Şubat-Mart 2013 dönemine veya Ekim-Kasım-Aralık 2012 dönemine ilişkin kayıtlara dayanılarak düzenlenmesi gerekirken, sunulan 15.04.2013 tarihli Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda mali müşavirce tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgilerinde dönemin 01-12/2012 olarak yazıldığı, bu tarihlerin mükellefin yasal defter ve kayıtlarının ait olduğu dönem olduğu, bu tutanak ekinde sunulan geçici vergi beyannamesinin ise 2012 yılı 4. dönemine (Ekim-Kasım-Aralık 2012 dönemine ) ait olduğu, söz konusu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın, Tebliğin79.4.2.16. maddesinde yer alan, son geçici vergi beyannamedöneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanakların bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebileceği hükmüne uygun olarak düzenlendiği görülmüştür.

Bu itibarla; giyim bedeli için teklif ettiği fiyatı mevzuatta öngörülen koşullara uygun olarak belgelendirme yoluyla açıkladığı anlaşılan başvuru sahibi davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirene dışı bırakılması neticesinde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda 4734 sayılı Yasanın 54. maddesinin 10. fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesi yönündeki 19.06.2013 tarih ve 2013/UH.11-2530 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Ayrıca, dava konusu işlemin uygulanmaya devam edilmesi halinde, teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin telafisi güç ve imkânsızzararlarının doğacağının kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde Ankara Bölge İdareMahkemesi’ne itiraz yolu açık olmak üzere, 05/12/2013 tarihinde oybirliğiile karar verildi.”gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 19.06.2013tarihli ve 2013/UH.II-2530sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.