Aşırı düşük teklif sorgulamasının hukuka aykırı yapılması ihale sonucunu nasıl etkiler (KİK)

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ) Genel Müdürlüğü’nce 19.01.2012 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2011/206913 IKN’li Sakarya (Merkez) 4. İsale Hattı İnşaatı ihalesine ilişkin olarak, Doğşen İnşaat Turizm Madencilik Hayv. Tarım ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’nin 01.06.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 12.06.2012 tarih ve 21489 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.07.2012 tarihli ve 2012/UY.III-2714 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Doğşen İnşaat Turizm Madencilik Hayv. Tarım ve Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin E:2012/1245 sayılı dosyasında açılan davaya ilişkin olarak Mahkemece “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiş, akabinde davacı tarafından yapılan itiraz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesince “itirazın reddine” karar verilmiştir.

Diğer taraftan Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin 30.04.2013 tarih E:2012/1245 ve K:2013/792 sayılı kararıyla “… her ne kadar, yapılan hatanın düzeltilmesi ile ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerektiği sonradan ortaya çıkmış ise de, dava konusu ihalenin gelişim süreci incelendiğinde, sehven yanlış belirlenen sınır değer nedeniyle ihale üzerinde bırakılan firmadan aşırı düşük olarak belirlenen teklifine ilişkin açıklamalarının istenildiği ve bu açıklamaların değerlendirilmesi neticesinde, bu şirketin ihalede değerlendirme dışı bırakıldığı, bir bakıma verdiği teklif ile ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği kanaatinin oluştuğu, anılan durum ile birlikte, ihaleyi yapan idarenin ihale sürecinde yaptığı vahim hataların da göz önünde bulundurulmasıyla dava konusu ihalenin iptal edilmesi gerekirken, aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilmeyen ve değerlendirme dışı bırakılan bir firmaya söz konusu ihalenin verilmesinde ve bu bağlamda alınan dava konusu kararda hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan Kamu İhale Kurulunun 10.07.2013 tarih ve 2013/MK-217 sayılı kararı ile “1- 04.07.2012 tarih ve 2012/UY.III-2714 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline”karar verilmiştir.

Bu defa temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesi’nin 30.12.2013 tarih E:2013/2408 ve K:2013/4050 sayılı kararında “… temyize konu davada Mahkemece ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılıklar ortaya çıkması nedeniyle ihalenin iptali yönünde karar verilmesi gerektiğinden işlemin iptaline karar verildiği görülmekle birlikte; ihalede şeffaflık ve rekabet ortamının bozulmadığı, sehven hesaplanan sınır değerin sonradan düzeltilebilecek nitelikte bir hata olup, idare tarafından da düzeltildiği, kaldı ki ihale aşamasında geçerli tekliflerde değişiklik olması durumunda da normal olarak sınır değerin değişeceği, hatanın ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte derecede ağır olmadığı görüldüğünden ihalenin iptal edilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; Mahkemece işin davacı şirketin teklif ettiği bedelle yapılamayacağının ortaya çıkması nedeniyle ihalenin o şirket uhdesinde bırakılmayacağı belirtilmekle birlikte; şirkete yönelik yapılan aşırı düşük teklif fiyatı sorgulamasının hukuka aykırı olduğunun ortaya çıktığı ve düzeltildiği, hukuki aykırı olarak yapılan sorgulama neticesinde verilen açıklamanın dikkate alınamayacağı, bunun yanında ihale usulüne uygun bir şekilde sonuçlandırılmak kaydıyla işin yapılıp yapılmadığının tespitinin sözleşme aşaması ile ilgili olup, yapılmaması durumunda idarece gereken yaptırımların uygulanabileceği dikkate alındığında, Mahkeme kararının bu gerekçesinde hukuka uygunluk görülmemiştir” denilerek Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin 30.04.2013 tarih E:2012/1245 ve K:2013/792 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 10.07.2013 tarih ve 2013/MK-217 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.